Bangkok University - Film Study

Elephant & Rape

2009-09-04T00:20:00.000-07:00

Elephant
The way of the gun
A region 0 DVD review of Alan Clarke's ELEPHANT by Slarek

http://www.dvdoutsider.co.uk/dvd/reviews/e/elephant.html

Rape
Raped and abandoned: Yoko Ono’s forgotten masterpiece

by James Hoberman

http://hosting.zkm.de/ctrlspace/e/texts/40

สยามศตวรรษ

2009-08-09T14:24:00.000-07:00

ชวน ไป ดู

LAV DIAZ's BIOGRAPHY

2009-07-23T14:46:00.000-07:00

อ่านแล้วช่วยคิดคำถามแล้วส่งมาที่เมล์พี่ด้วยจ้ะ

สนทนากับ LAV DIAZ

ภาพยนตร์แห่งปัจจุบันขณะ ของLav Diaz
บทสัมภาษณ์โดย Alexis A. Tioseco

“การไถ่บาปในโลกมนุษย์นี้ ไม่ได้อยู่ที่ใดเลยนอกจากในดวงใจของมนุษย์เอง ในพลังแห่งการไตร่ตรองของมนุษย์ , ในความนอบน้อมของมนุษย์ ในความรับผิดชอบของมนุษย์
Vaclav Havel

จากภาพแรกของหนังเรื่องแรกของเขา - long shot อันน่าจดจำของชายผู้ซึ่งคุกเข่าลงกลางทุ่งโล่ง ใน Serafin Geronimo, Kriminal ng Baryo Concepcion (1998), ซึ่งได้แรงบันดาลใจจาก ดอสโตเยฟสกี จนกระทั่งถึงฉากสุดท้ายในหนังเรื่องล่าสุด – เรื่องเล่าของแม่สองคน ซึ่งเป็นฉากปิดในบทสุดท้ายของ Ebolusyon ng Isang Pamilyang Pilipino (2005) ลาฟ ดิอาซได้เล่าตำนานแห่งการทำลายล้างมวลแห่งสำนึกบาปของคนผู้ซึ่งแสวงหาการไถ่บาป ภาพยนตร์ของดิอาซนั้นอาจร่วมสมัยในหลายประเด็น แต่ไม่มีสิ่งใดเหนือไปกว่าการร้อยโยงความสัมพันธ์ของมันเข้ากับขนบและประวัติศาสตร์แห่งสังคม ,วัฒนธรรม และ ภาพยนตร์ฟิลิปปินส์เอง ภายในเจ็ดปี กับภาพยนตร์เจ็ดเรื่อง (รวมถึง HEREMIAS ที่กำลังสร้าง)เขาได้ก่อร่างรูปทรงของงานซึ่งได้แต่ยืนกยัดอย่างโดดเดี่ยวในกระแสของภาพยนตร์ฟิลิปปินส์ร่วมสมัย เขาแสดงหาพื้นที่ใหม่ทั้งในเชิงรูปแบบ และ ประเด็นของเรื่อง ทั้งยังกล้าท้าทายกับมรดกที่ LINO BROCKA ทิ้งไว้กับวงการหนังฟิลิปินส์ด้วย

ในฐานะประเทศ ฟิลิปปินส์ มีปัญหามากมายและมีอดีตอันทุกข์เข็ญ เริ่มต้นจากการดิ้นรนที่จะปลดปล่อยตัวเองทั้งจากอาณานิคมสเปน และอาณานิคมอเมริกัน มาถึงตอนนี้ เราได้รับอิสรภาพแล้ว หากยังต้องกอดรัดฟัดเหวี่ยงกับตัวเองในเรื่องของการแสวงหาอัตลักษณ์ของตน ซ้ำยังต้องหาทิศทางในการก้าวไปข้างหน้า เงาของเฟอร์ดินันด์ มาร์กอส และกฏอัยการศึกของเขายังคงทอดทะมึนไปทั่วทุกที่ แม้ช่วงสมัยของเขาจะจบสิ้นไปแล้วเกือบยี่สิบปีก็ตาม มาร์กอสก็ยังคงทิ้งมรดกไว้ ไม่ใช่เพียงแค่ ชื่อเสียงและความมั่งคั่ง แต่ยังรวมถึง มือที่เคยปิดปาก และบรรดาเสียงที่เงียบงัน อันเป็นมรดกแห่งความไร้อำนาจ

การทำหนังในฟิลิปปินส์เอง ก็ต้องยึดเกาะกันไว้ให้แน่นหนา ยิ่งเมื่อพลเมืองต่างตกระกำลำบากอย่างถึงที่สุด คนทำหนังฟิลิปปินส์ตั้งแต่ Ishmael bernal (Nunal sa Tubig, 1975, Manila By Night, 1980 and Himala, 1982) และ Mike De Leon (Kisapmata and Batch 81, both made in 1982) หรือ Peque Gallaga (Oro, Plata, Mata, 1982 and Scorpio Nights, 1985) ได้สร้างสรรค์งานชั้นเลิศภายใต้กฏของมาร์กอส คนทำหนังที่โดดเด่นที่สุดในประเทศในช่วงนั้น ทั้งในแง่มุมภาพยนตร์และการเป็นกระบอกเสียงนั่นคือ Lino Brocka ที่ Brocka เป็น เมื่อเขายอมรับโอกาสนั้น เขาก็ได้สร้างภาพยนตร์แห่งการต่อต้าน เขาผู้ท้าทายกับรูปการณ์ปัจจุบัน และร่างภาพอันชวนสะพรึงของสังคมอันสิ้นหวังถึงขีดสุด

เขาต่อสู้เพื่อให้ได้รับการยอมรับท่ามกลางความโง่เง่าของอุตสาหกรรมหนังตลาด และการเซนเซอร์ที่เข้มข้น บ่อยครั้งBrocka ต้องทำหนังตลาดๆ เพื่อแลกกับการทำหนังชั้นดีสักเรื่อง

และจากสองสายพันธุ์ – กฎอัยการศึก และ Brocka นี้เองที่Diaz ได้รับแรงบันดาลใจในการเริ่มต้นทำหนัง

ดิอาซเริ่มต้นรับรู้พลังของภาพยนตร์จากการดูMaynila ของLino เมื่อครั้งสมัยเป็นนักเรียน “หนังเรื่องนี้เปลี่ยนความรับรู้ที่ผมมีต่อภาพยนตร์ไปเลย” ดิอาซเคยให้สัมภาษณ์ไว้ในปี 2002 “(มันทำให้ผมตระหนักว่า) สื่อนี้ทรงพลังอย่างยิ่ง : คุณสามารถใช้มันเปลี่ยนแปลงจิตใจของผู้คน ; สภาวะของพวกเขา ; การรับรู้ของพวกเขา นับจากนั้นผมบอกว่า ผมจะทำหนังศิลปะที่ดี สำหรับผู้คนของผม”

เปิดตัวในปี 1998 กับ Serafin Geronimo, Kriminal ng Baryo Concepcion ดิอาซได้ประกาศการมาถึงความสามารถของเขา และอาจจะหมายรวมถึงทิศทางใหม่ของหนังฟิลิปปินส์ด้วยเช่นกัน จากที่ Brocka เคยแสดงให้เห็นว่า สังคมส่งผลกระทบต่อปัจเจกบุคคลอย่างไร Kriminal ของ ดิอาซ ได้จ้องมองต่อไปยังการประทำของปัจเจบุคคลและผลที่มีต่อความผิดชอบชั่วดีของเขา ดูเหมือนเขาจะได้อิทธิพลจากรัสเซียไม่น้อย –หนังเริ่มต้นจาก โควตใน Crime and Punishment ซึ่งแปลเป็นภาษตากาลอค ตัวละครของดิอาซนั้นออกจะคล้ายคลึงกับตัวละครของโอสโตเยฟสกี หากแตกต่างสิ้นเชิงกับตัวละครฟิลิปปินส์ทั่วไป คนเงียบๆซึ่งสำนึกผิดบาปต่ออดีตและพยายามไถ่บาปกับภาวะปัจจุบัน ด้วย Kriminal ดิอาซ ได้สร้างตัวละครแม่แบบและเริ่มต้นสานต่อเส้นทางแห่งสุนทรียศาสตร์

ปี 1999 ดิอาซทำหนังอีกสองเรื่องให้กับ Regal films(ซึ่งเป็น producer ให้กับ Kriminal) หนังขำขันอย่าง Burger Boys ที่ที่จริงเริ่มต้นถ่ายทำก่อนKriminal และอีกเรื่องคือ Hubad Sa Ilalim ng Buwan โดย Burger Boys นั้นเล่าเรื่องของกลุ่มวัยรุ่น ที่เขียนบทหนังเกี่ยวกับกลุ่มวัยรุ่นซึ่งวางแผนปล้นธนาคาร มันออกจะเป็นหนังที่แปลก และดูเหมือนจะหลุดออกจากบริบทของหนังเรื่องอื่นๆของดิอาซ หนังเต็มไปด้วยฉาก โคลสอัพ ตัดอย่างรวดเร็ว มุมภาพแบบจงใจ เครื่องแต่งกายแปลกๆ และตัวละครประหลาดๆ ซึ่งน่าสนใจยิ่งเมื่อมองว่ามันเป็นการทดลองทางทำหนังแบบมีขนบของผู้กับที่ต่อต้านขนบหนัง

Hubad Sa Ilalim ng Buwan นำพาดิอาซกลับไปยังอาณาเขตซึ่งเขาคุ้นเคยอีครั้ง เรื่องของอดีตพระและสามีผู้ล้มเหลว ( Joel Torre) ผู้ซึ่งูกสาวของเขา มักละเมอเดินเปลือยกาย และจ่อมจมอยู่ในความทรงจำของการถูกข่มขืน หนังตั้งคำถามต่อการตัดสินใจของเขาและฉายภาพอดีตของเขาราวกับว่าชีวิตของเขาได้ค่อยๆแตกสลายเชื่องช้าลงไปก่อนหน้านี้ อีกครั้งเรามีตัวละครหลักเป็นชายผู้เงียบขรึม เก็บตัว และตามหาอะไรบางอย่าง หนังได้รับเสียงตอบรับที่ดีจากนักวิจารณ์ และได้ฉายในเทศกาลหนังเบอร์ลิน หากแต่โดนตัดต่อใหม่โดยเพิ่มฉากเซ็กส์ (ที่ไม่ได้ถ่ายโดยดิอาซ) เข้าไปตามคำสั่งของโปรดิวเซอร์

หาก Batang West Side (2001)ก็ถูกสร้างขึ้นแบบอิสระเต็มที่ ซึ่งบางทีอาจจะเรียกได้ว่าเป็นมาสเตอร์พีซเรื่องแรกสำหรับหนังฟิลิปปินส์ร่วมสมัย ดิอาซเริ่มตระหนักรู้ถึงรูปแบบแห่งบสุนทรียะของตนเองและวิธีรับมือกับมัน กล่าวโดยอ้อม รับมือกับกฏอัยการศึก เริ่มจากห้าชั่วโมงอันน่าตื่นเต้น ซึ่งมันตามมาด้วยการที่มันได้กลายเป็นหนังฟิลิปปินส์ที่ยาวที่สุดที่เคยมีการสร้างกันมา และยังถ่ายทำเกือบทั้งหมดในอเมริกา (ปลอดภัยและยังให้ฉากความฝันที่ออกมาทรงพลังอีกด้วย) Batang West Side เล่นกับประเด็นที่ใกล้ตัวสำหรับดิอาซ และคนมากมายในประเทศ

หากในที่นี้ประเด็นและตัวละครนั้นไปไกลกว่าแค่การเป็นเมโลดรามา หรือกาพล้อเลียน หนังคัดเลือกตัวแสดงและจัดวางอย่างยอดเยี่ยม ปล่อยให้คนดูได้มีโอกาส นั่ง ยืน หายใจเข้าและออก (ซึ่งเป็นสัญญลักษณ์สำคัญในหนังตลอดทั้งเรื่อง รวมถึงในฉากจบด้วย ) พวกเขาได้กลายมาเป็นตัวแทนทางภาพยนตร์ของคนที่เราต่างรู้จักกันดี พ่อ แม่ พี่ น้อง ลูกพี่ลูกน้อง คนรัก หรือปู่ย่าตายายของเรา กล้องอันเงียบเชียบและเจียมตัวของดิอาซสอดส่องไปยังทุกๆรายละเอียดของชีวิตคนฟิลิปปินส์ในอเมริกา และใช้ทุกนาทีอย่างคุ้มค่า สร้างประโยชน์ให้หนังที่มีเวลาเนิ่นยาวออกฤทธิ์อย่างเต็มที่ ปลดปล่อยให้ ฉาก อารมณ์ และ ความสัมพันธ์ของผู้คนดิ่งจมลึกไปพร้อมกับนักแสดงและคนดูของเขา

West Side เล่าเรื่องเกี่ยกวับความตายข้างถนนของวัยรุ่นฟิลิปปินส์ ในนิวเจอร์ซีย์ ซึ่งเป็นภาพแทนของรัฐฟิลิปปินส์ในยุคปัจจุบัน ในขณะที่นายตำรวจMijarez ผู้ซึ่งมีความแค้นมืดดำในอดีตได้ลงมือสืบสวนชุมชนฟิลิปปินส์ทั้งหมดเพื่อสืบหาตัวฆาตกร หากกระทั่งหนังจบ การสืบสวนของMijarex ได้นำเขาเขาใกล้ความจริงแต่ก็ไม่สามารถจะสรุปอะไรเกี่ยวกับการตายของHanzelได้ “ถ้าผมยังขืนทำคดีนี่ต่อไป ผมอาจจะต้องฆ่าคนฟิลิปปินส์อีกเป็นจำนวนมากก็ได้” Mijarez พูดขึ้นในฉากสุดท้าย ซึ่งในที่สุดเราได้เข้าใจว่าที่แท้เราทุกคนล้วนมีส่วนรับผิดชอบทั้งสิ้น

หลังเสร็จ West Side เขาตามด้วยงานอีกชิ้นกับRegal Film นั่นคือ Hesus Rebolusyonaryo (2002) ซึ่งเป็นหนังไซไฟซึ่งมีฉากหลังอยู่ในโลกอนาคตที่ไม่ได้แตกต่างจากอดีตมากนัก(ปี 2010) หนังใช้เพลงประกอบจากวงThe Jerks ซึ่งพูดถึงประวัติศาสตร์ที่วนซ้ำตามรูปแบบธรรมชาติของมัน ดิอาซพุ่งความสนใจ หรือที่ถูกคือความวิตกกังวลไปยังเรื่องที่ว่า อนาคตสำหรับสังคมที่ไม่เคยเรียนรู้จากความผิดพลาดนั้นมันจะเป็นอย่างไร หนังเล่าเรื่องราวซับซ้อนที่ไม่ได้มีอารมณ์แบบหนังระทึกขวัญโลกอนาคตทั่วไป หากเป็นหนังจิตวิทยา มากกว่า โดยเราจะได้จับตามองการกระทำและบทสนทนาระหว่างตัวละครหลักสามตัวอันประกอบด้วย Kumander Miguel (Ronnie Lazaro), Col. Simon (Joel Lamangan ) และนักปฏิวัติ Hesus Mariano (Mark Anthony Fernandez) Noel Vera นักวิจารณ์ชาวฟิลิปปินส์เคยเขียนถึงหนังเรื่องนี้โดยใช้ชื่อบทความว่า Future tense ซึ่งนั่นน่าจะเป็นคำอธิบายที่ดีที่สุดเกี่ยวกับหนัง

ในเดือนเมษายนปี 2003 ดิอาซย้อนกลับไปทำหนังที่ทำค้างไว้เมื่อ9ปีก่อน โดยหันมาใช้กล้องDV แทนฟิล์ม 16 มม เนื่องจากไม่มีเงินทุน เขา ได้สร้างบรรยากาศทั้งในช่วงก่อนหน้า ระหว่าง และหลังจากกฏอัยการศึก และในเดือน มกราคมปี 2005 ฉบับตัดต่อสุดท้ายของงานชิ้นโบว์แดงยาว 11 ชั่วโมงก็เสร็จสิ้นลง นี่คือหนังอันสวยงามและสับสนนาม Ebolusyon ng Isang Pamilyang Pilipino (2005) ซึ่งไปเปิดรอบปฐมทัศน์ที่ รอตเตอร์ดาม

Ebolusyon ได้สร้างภาพของชีวิตชนบท และเชื่อมโยงมันเข้ากับฉากช่วงของภาพประวัติศาสตร์จากยุคสมัยนั้น บางคนอาจใคร่คิดถามขณะชมภาพยนตร์เรื่องนี้ “ ตัวละครในหนังเรื่องนี้เชื่อมโยงโดยตรงกับภาพประวัติศาสตร์ที่ปรากฏขึ้นหรือไม่?” หากมันไม่ยากลำบากเกินที่จะประหวัดนัยไปถึงรัฐที่นำมาซึ่ง ‘การสร้างความกลัว’ ถึงข้อต่อระหว่างสองส่วนนี้จะสูญหายไป แต่ก็มีร่องรอยที่บ่งบอกถึงสิ่งที่ดิอาซตั้งใจจะทำ บางคนอาจคาดหวังว่าหนังจะเล่นกับประวัติศาสตร์ในช่วงสำคัญของประเทศ โดยมุ่งวตรงไปที่บรรดาเหตุการณ์ใหญ่ๆ หากดิอาซกลับไปอีกทางหนึ่ง โดยเลือกที่จะไม่สร้าถ้อยแถลงฉบับย่อเพื่อกล่าวหาบรรดาผู้นำประเทศ หากแสดงให้เห็นถึงสิ่งที่แต่ละปัจเจกบุคคลเลือกกระทำอันเป็นสืบเนื่องจากแรงกดของสังคม ในขณะเดียว ดิอาซได้แสดงความเห็นอกเห็นใจต่อความทุกข์ที่บรรดาประชาชนต้องแบกรับ หากเขาก็เห็นว่ามันไร้ประโยชน์ที่จะตำหนิใครคนใดคนหนึ่งแทนที่จะเป็นสังคมทั้งหมด และด้วยเหตุผลนี้เอง มันจึงมีความไม่สอดคล้องกันระหว่างภาพเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ของจริง กับส่วนที่เป็นเรื่องแต่ง ดิอาซเลือกที่จะไม่แสดงให้เห็นว่าเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ ที่มีผลต่อตัวละคร หากแสดงว่าทางเลือกของแต่ละคนต่างหากที่กำหนดชีวิตของพวกเขาเอง ความเชื่อมั่นที่มั่นคงลึกซึ้งของPuringที่มีต่อความอุดมสมบูรณ์ของพื้นดินและในการศึกษา ธรรมชาติอันดีงามของKadyo ซึ่งถูกใช้อย่างผิดที่ผิดทางในการสนับสนุนชายคนรัก การจากไปและกลับมาใหม่ของ Reynaldo หรือในบทสุดท้าย เรื่องของแม่ทั้งสอง ที่เป็นเสมือนภาพร่างตัดปะ หนังเรื่องนี้เป็นเหมือนงานศิลปะที่ทั้ง กล่าวหา และให้กำลังใขปัจเจกชนในการผเชิญหน้ากับ การกดขี่ หรือการประกาศความรับผิดชอบต่อการไถ่บาปของตน

คุณคงสัมผัสได้ถึงน้ำหนักกดทับของประวัติศาสตร์ , ของอดีต ในทุกๆเฟรมของหนังของดิอาซ มันถูฏเขียนอยู่ในร่องรอยเหี่ยวย่นบนใบหน้าของตัวละครของเขา ในถ้อยแถลงอันตะกุกตะกักของพวกเขา ในคิ้วอันเหี่ยวย่น ในโมงยามของความเงียบงัน นี่คือกุญแจสำคัญในการเปิดสู่หนังของของดิอาซ และความสามารถในการสร้างความสำคัญและความเข้มแข็ง ในขณะที่คนทำหนังในฟิลิปปินส์เป็นลูกผสมระหว่างหนังและถ้อยคำของLino Brocka (ซึ่งหากพูดตามความจริงในเวลานี้ ออกจะเก่าไปแล้ว) โดยพยายามจะลอกเลียนเส้นทางที่เขาเคยถากถางไว้ ดิอาซกลับดัดแปลงและเติบโตขึ้นจากเขา ถอยหลังกลับไปและพยายามจะเข้าใจภาพปัจจุบันของประเทศและผู้คน ยี่สิบปีที่แล้ว เมื่อครั้งที่เรายังอยู่ภายใต้กฎของเผด็จการ เรารู้สึกได้ว่าข้อมือขอใครที่สมควรจะได้สัมผัสกับคมมีดของเรา วันนี้ ในสังคมซึ่งเร่งรีบที่จะตัดสินและตำหนิผู้คน เลือดเนื้อเดียวที่เหลือพอจะทดสอบย่อมคืเลือดเนื้อของเราเอง กล้องของดิอาซซึ่งแน่วแน่ ไม่คืบเคลื่อน ได้เปิดเผยให้เห็นความจริงภายใต้ผิวหน้า และชี้ให้เราเห็นหนทางของการปลดปล่อย

เนื้อความด้านบน เขียนขึ้นสำหรับ แคตตาล็อกของ 2005 Torino International Film Festival ในงาน retrospective ของ ลาฟ ดิอาซ

จุดเริ่มต้น

AT : ใครเป้นอาจารย์ของคุณในเวิร์คชอปของMowelfund ที่คุณเข้าร่วม? แล้วใครเป็นอาจารย์ที่ปรึกษา ของคุณ Lamberto Avellana? Christoph Janetzko? Nick Deocampo? Gil Portes?

LD : เวิร์คชอปนั้นจัดโดย Surf Reyes, Nick Deocampo, Mac Alejandre and Raymond Red. แล้วก็มีอาจารย์พิเศษ เท่าที่ผมจำได้คือ Peque Gallaga แล้วก็บรรดาผู้เชี่ยวชาญในด้านต่างๆของภาพยนตร์ เดือนต่อๆมา Janetzkoจัดเวิร์คชอปหนัง16 มม. ผมได้เป็นผู้ช่วยผู้กำกับของ Gil Portesในหนังเรื่องหนึ่งที่ถ่ายทำใหนนิวยอร์ค แล้วก็ทำหนังสั้นเรื่อหนึ่งกับ Lamberto Avellana มันสนุกมาก เขาเป็นคนบ้าพลัง เพราะมีแผนในหัวเต็มไปหมดเขาคิดหลายเรื่อง หนัง สารคดี ทีวีซีรีส์ โฆษณาทีวี หลักสูตรการศึกษา แม้แต่ จิงเกิ้ลวิทยุ หรือเพลงคริสมาสต์ แต่เวลาส่วนใหญ่ของผมก็หมดไปกับการนั่งฟังเขาคุย และคุยๆไม่ใช่แค่เรื่องหนัง แต่ยังรวมถึง เรื่อง ความใคร่ เรื่องเพศ ผู้หญิง ความรักที่เขามีต่อละครเวที เขาเอาแต่หัวเราะตลอด เป็นคนที่สร้างรงบันดาลใจมากๆ และฉลาดมากๆ เขาเป็นอาจารย์พิเศษ ในเวิร์คชอบการเขียนบท ที่จัดโดย Mowelfund เขาเชิญผมกับ Manny Buising ไปเขียนบทให้เขา เราเคยไปขลุกอยู่ที่ออฟฟิศของเขาอย่สนุกสนาน แล้วจู่ๆเขาก็ตาย มันเร็วมาก แล้วก็เศร้ามาก มีอยู่คำหนึ่งที่บันดาลใจผมมาตลอด คือ “Hanapin ninyo ang sarili nating pagkantot. May sariling pagkantot ang Pilipino.” มัยเป็นข้อความที่นำทางผมไปสู่สุนทรียะส่วนบุคคลแบบของผม และปรัชญาในการทำหนัง

เวริ์คชอปของMowelfund สำหรับผมทั้งคลุมเครือทั้งบ้าคลั่ง มันเป็นเวิร์คชอปที่สั้นมากๆ พวกเขาเรียกมันว่านี่คือทั้งหมดของการทำหนัง ก่อนหน้านั้นผมเคยไปเข้าเวริ์คชอปของริคกี้ ลี มันมีประกาศอยู่ใน Mowelfund ริคกี้ เลือกคนจากเวิร์คชอปมาสามคน ผมเป็นหนึ่งในนั้น เวริ์คชอปนี่ก็ทั้งคลุมเครือทั้งบ้าคลั่งเหมือนกัน เพราะไม่มีใครรู้ว่าตอนนั้นผมเป็นไอ้ขี้ยา ผมไม่ถึงกับติดยาหรอก แต่ตอนนั้นผมกินยาหลายอย่างเนื่องจากสาเหตุบางอย่างเกี่ยวกับปอดของผม จริงๆชีวิตผมอยู่กับยาเลยล่ะ ปอดผมอ่อนแอเอามากๆ โชคดีที่ผมได้เป็นอาสามสมัครลองยาช่วงที่ผมกำลังหางานทำ พวกเขาค้นพบโพรงในปอดข้างซ้ายของผม ดังนั้นเป็นเวลาหกเดือนที่ผมต้องฉีดยากินยา ทั้งเม็ดทั้งน้ำให้ตรงเวลา หมอเตือนผมว่า ถ้าปอดผมไม่ดีขึ้นในหกเดือนมันก้ฒีความเป็นไปได้ที่ผมจะเป็นมะเร็งปอด ผมเมายาอยู่ทุกวันๆ รู้สึกเหมือนลอยไปเวลาเดิน ผิวก็รู้สึกหนาๆชาๆคันๆ หูก็อื้อๆวิ้งๆ ความคิดก็เร็วจี๋ไม่ก็สโลว์โมชั่น ย้อนไปหลัง ไม่ห็ไปข้างหน้า ขึ้น ไม่ก็ลง ออกไปตก ไปหนือไปใต้ ผมเดินได้เป้นชั่วโมงๆ แล้วก็อยู่นิ่งๆได้เป็นชั่วโมงๆ ผมนั่งจ้องแมลงสาบได้เป็นครึ่งวัน ผู้คนดูพิลึกๆ งานเขียนของผมก็ออกไปทางเลอะเลือน มันเป็นช่วงเวลาที่บ้าคลั่ง แล้วMowelfund ก็ตังอยู่ตรงชั้นล่างของManila Bay Film Center อันน่าสะพรึงของอิเมลด้า มาร์กอส ซึ่งร่ำลือกันว่ามีคนงานเป็นร้อยถูกฝังทั้งเป็น ช่วงเวลาที่มาดามจะเต้นรำกับจอร์จ แฮมิลตัน ฟังเพลงเปียโนรัสเซีย และร้องเพลง “Dahil sa ‘Yo” บนเรือยอชที่มุ่งหน้าไป Corregidor อิเมลด้าคือมนต์วิเศษที่มีอยู่จริง

ที่จริงผมต้องบอกว่าพ่อของผมต่างหากที่เป็นครูสอนหนังให้กับผม พ่อเป็นคนคลั่งหนังตัวจริง เราอาศัยอยู่กลางป่าของหมู่บ้านห่างไกลใน Cotabato ม Mindanao แต่ทุกสุดสัปดาห์หรือในวันหยุด เราจะไม่เคยพลาดที่จะไปโรงหนัง มีโรงหนังสี่โรงในตัวเมือง ขับไปสักสองชั่วโมงจากหมู่บ้านที่เราอยู่ แล้วตอนนั้นเขาชอบฉายหนังควบ เราจะไปดูมัน แล้วคุยถึงมันหลังจากหนังจบ และพ่อแม่ผมก็ยังเป็นหนอนหนังสือ นักเล่าเรื่อง แล้วก็เป็นครูอีกด้วย พวกเขาอ่าน อ่าน อ่าน และอ่าน พ่อผมน่ะหลงไหลวรรณกรรมรัสเซียมากๆ พวกเขาเป็นคนขยันและเป็นผู้ให้ที่วิเศษ ดังนั้นตรรกวิทยา และความกระตือรือร้นในช่วงเวลาเหล่านั้นเองที่ส่งผลต่อหนังของผม และต่อวิธีที่ผมมองโลก

AT: เล่าให้ผมฟังหน่อยว่าคุณเริ่มต้นในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ได้อย่างไร ก่อนหน้านี้คุณบอกว่าคุณเริ่มจากการเป็นส่วนหนึ่งในทีมเขียนบทของ Fernando Poe Jr นั่นเป็นหนังแอคชั่นหรือเปล่าครับ?

LD ระหว่างปีแรกๆผมดิ้นรนอย่างยากลำบากในหารเข้าสู่วงการหนัง เพราะตอนนั้นยังไม่พวกดิจิตอล กล้องก็ขาดแคลน โดยเฉพาะกล้อง 16 มม ที่เราเลือกใช้ หนำซ้ำราคาของฟิล์มsuper 8 ก็แพง ฉะนั้นถ้าอยากก้าวหน้าในการเป็นคนทำหนัง มันก็หมายความว่าคุณต้องเข้าสูระบบหนังกระแสหลัก ซึ่งเราเรียกกันว่า ‘อุตสาหกรรม’ และอย่างที่คุณรู้ สถานภาพ และวัฒนธรรมของอุตสาหกรรมนี้มันเป็นศักดินามากๆ พวกเขาทั้งหวงที่ และทั้งระแวดระวังบรรดาพวกมาใหม่โดยเฉพาะอย่างยิ่งพวกที่ ‘จบโรงเรียน’ มา การจะก้าวเข้าไปในนั้นน่ะยากมาก มันเป็นเรื่องที่พูดถึงได้ยาก ผมหมายถึงว่ามันยากมากๆจริงๆ บ่อยครั้งที่คุณต้องกลืนเอาความภาคภูมิของคุณลงไปแล้วยอมประนีประนอมกับวิถีเดิม และถ้าคุณไม่รู้จักใครเลย หนทางเดียวคือการเขียนบท และทำให้คนได้เห็นมันหรือไม่ก็ส่งมันเข้าประกวด ซึ่งผมชนะในการประกวดครั้งหนึ่ง the FPJ-Mowelfund Screenwriting Contest ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก Fernando Poe Jr.ผู้ที่วงการหนังฟิลิปปินส์ขนานนามว่าเป็นราชาหนังแอคชั่น ในบรรดาผู้ชนะประกวด เขาจะเลือกสองคนมาทำงานในโปรเจคต์ต่อไปของเขา ผมเป็นหนึ่งในสอง โดยมีนักเขียนที่มีประสปการ์ณคอยช่วยเหลือเรา มันเป็นประสบการณ์ครั้งหนึ่ง จากนั้นผมทำหนังอีกโปรเจคต์หนึ่ง เป็นหนังตลกกับบริษัท Regal จากนั้นผมก็เลิก Fernando Poe ยังอยากให้ผมอยู่กับทีม แต่ผมไม่อยากทำอีกแล้ว ส่วนอีกคนหนึ่งที่เป้นคู่หูผม Manny Buising เขาเขียนบทให้กับ The King จวบจนหนังเรื่องสุดท้ายของเขา Buisingเอง ก็ถือเป็น Palanca ผู้ยิ่งใหญ่เหมือนกัน

Ebolusyon ng Isang Pamilyang Pilipino

AT ช่วยเล่าถึงพัฒนาการใน Ebolusyon ผมเข้าใจว่าคุณมองเห็นเรื่องที่ต่างไปในช่วงต้นของหนัง ที่เกี่ยวกับชาวประมงฟิลิปปินส์ซึ่งกระโดดลงเรือในอเมริกา แต่ลองเริ่มจากฉากในมะนิลาที่โดดเด่น ซึ่งคุณก็ตัดสินใจจะถ่วงความสนใจไปหามัน ที่จุดเฉพาะในเวลานั้น อะไรคือพลอตเรื่องหลักของเรื่องเล่าแห่งฟิลิปปินส์ คุณเห็นได้ยังไงว่าเรื่องจะเดินหน้าไปทางไหน และจะจบเรื่องลงยังไง

LD อืม... ผมมีแค่ภาพร่างแต่ไม่มีพลอต มีโน้ตเอาไว้ตามต่อ ซึ่งมันก็ออกจะกำกวม และคลุมเครือเพราะผมเล่นกับมันเฉพาะแต่ในความคิดของผม ผมไม่ได้เขียนออกมา ผมง่วนอยู่กับกระบวนการพื้นฐาน พยายามคลำหาเส้นด้ายเชื่อมโยง นั่นคือช่วงเวลาที่ผมตัดสินใจจะไล่ตามเรื่องเล่าของฟิลิปปินส์และทำมันให้จบ ผมต้องค้นหาเรื่องราวต่าง นั่นเป็นช่วงpost production ของ Batang West Side ดังนั้นมันจึงไม่มีพลอตจริงๆให้จับต้อง ทุกสิ่งล้วนเปิดกว้าง –ผมมีตัวละคร ถ่ายทำไปหลายต่อหลายฉาก โดยมากก็ไม่ได้เกี่ยวเนื่องกัน ซึ่งก็เนื่องเพราะมันมีช่วงว่างในขั้นตอนproduction แต่ระหว่างการเดินทางไปสู่ผลรวมของงานทั้งหมด ผมก็ค่อยๆสร้างสมมติฐาน ในการคว้าจับภาพการดิ้นรนของบรรดาคนเล็กคนน้อยในฟิลิปิปินส์ ท่ามกลางสังคมที่ใช้การไม่ได้ เต็มไปด้วยระบบศักดินาแลการฉ้อฉล หากนี่ก็เป็นเพียงการโฟกัสเรื่อง แต่มันก็ยังไม่ใช่เส้นเรื่องหลักอยู่ดี กล่าวตามสัตย์ มันมาถึงจุดที่ผมเหนื่อยล้าท้อแท้อย่างถึงที่สุด แรงกระตุ้นอันรุนแรงของผมคือการที่ผมจะต้องเขย่าการขีดทิ้งของงานที่ไม่เสร็จสมบูรณ์ซึ่งใช้เวลาเนิ่นยาวในการเข้าใกล้เพื่อที่จะทำลายทิ้ง เท่าที่ผมมีอยู่คือฟุตเตจที่กองเป็นภูเขาเลากา ผลจกการถ่ายอันยืดเยื้อข้ามปี การนั่งดูฟุตตเตจนั้นลำพังเป็นเรื่อง ย่าเอหน่าย โหดเหี้ยม และวะชวนท้อใจ เป็นบททดสอบความอดทน ผมนั่งดูมันซ้ำแล้วซ้ำเล่า แล้วเล่นมันซ้ำอีกในหัวเพื่อจะหาความช่วมโยงของความไร้ระเบียบและช่องโหว่ทั้งหมด จดโน้ตเกี่ยวกับตัวละคร และอายุของพวกเขา นักแสดง และอายุของพวกเขา ใครตาย ใครมีชีวิตอยู่ เรื่องของความต่อเนื่อง และความเป็นผลของเหตุการณ์ หากแน่นอน คำมั่นสัญญาและความเป็นไปได้ซึ่งภาพเหล่านั้นเสนอให้มันบันดาลใจพอจะผลักดันให้ผมทำหนังไปจนจบได้ ตลอดช่วงเวลานั้น บางครั้งราวกับมันได้เปลี่ยนรูปไปเป็นผืนผ้าใบที่มีชีวิต ให้ความรู้สึกที่คล้ายคลึงหับการค้นพบภาพถ่าย หรือภาพเขียนเก่าๆซึ่งคุณรู้สึกมีส่วนร่วม รู้สึกเชื่อมโยงกับมัน ผมคิว่ามันทั้งหลอกหลอนและงดงาม ผมรู้สึกผิดที่ปลอ่ยให้พวกมันต้องจมกองฝุ่นและอากาศร้อน ทิ้งข้างไว้และไม่ถูกทำให้สำเร็จ มันให้ความรู้สึกอย่างลึกซึ้งว่าเป็นสิ่งสำคัญ และผมไม่ต้องการจะสูญเสียมัน ผมรู้ว่าผมมีบางสิ่งที่พิเศษ แต่มันก็สะดุดลงอีกครั้งตอนที่ผมถ่าย Hesus the Revolutionary และหลังจากการทะเลาะกันมากมาย Btang West Side ก็เสร็จลงและออกฉาย ระหว่างการฉายที่ นิวยอร์ค ในเทศกาล Asian American film festival ผมก็จู่ๆค้นพบไอเดียปิ๊งขึ้นในหัว ผมได้เจอเส้นด้ายที่จะร้อยเรียงเรื่องราวไปสู่บทสรุป ซึ่งมันคือความคิดที่ว่าให้ตัวละครตามหาทองคำ อย่างไม่รู้จบ มันเป็นการอุปมาอุปไมยที่ผมจะใช้ในการสะท้อนภาพการดิ้นรน ทั้งทางสังคม การเมือง ศาสนา วัฒนธรรม ของประชาชนแห่งประเทศเรา มันคือคุณสมบัติที่จะไม่เปลี่ยนแปลง ของคนฟิลิปปินส์แท้ๆ หรือกระทั่งมนุษย์แท้ๆ -การแสวงหาการไถ่บาปชั่วนิรันดร์ และนี่คือบุคลิกของ Fermando ซึ่งเล่นโดย Ronnie Lazaro นับจากนั้นผมก็เริ่มสร้างจุดเชื่อมต่อกันระหว่างตัวละครและการใช้บรรดา found footage ความต่อเนื่องค่อยๆกลายเป็นเรื่องราว การเล่นกับเวลา การใช้ยุคสมัยและประเด็นในการสรุปรวบยอดเริ่มชัดเจนขึ้น และในที่สุด ทุกๆองค์ประกอบได้กระตุ้นในเกิดภาพที่ผมตามหาสำหรับ Evolution of a Filipino Family

AT : Ebolusyon อธิบายถึงจุดดับแห่งประวัติศาสตร์ฟิลิปปินส์ หากแต่โฟกัสไปยังชีวิตคนเล็กคนน้อยมากกว่าภาพรวม จากนั้นก็สอดแทรกภาพจริงจากยุคสมัย เพื่อให้พื้นฐานทางช่วงเวลาในประวัติศาสตร์คุณช่วยเล่าเกี่ยวกับโครงสร้างของ Ebolusyon และความแตกต่างของมัน และเหตุผลของการแทรกภาพเหตุการณ์ประวัติศาสตร์เข้าไป

LD : คนเล็กคนน้อยคือรากฐานของสังคมใหญ่ ขณะเดียวกันสังคมใหญ่ก็เป็นกระจกสะท้อนคนเล็กคนน้อย คนเล็กคนน้อยคือแก่นสารของภาพรวมสังคม และอื่นๆ การแทรกภาพประวัติศาตร์นั้นก็คือการสร้างหมุดหมาย หรือการให้สัญญาณว่า ช่วงเวลานั้นมีอิทธิพลอะไรกับเรื่องราว แต่ผมสอดแทรกภาพเหล่านั้น รวมถึง แฟลชแบค หรือความทรงจำ หรือความฝันซึ่งไม่แจ่มชัดและไม่ระมัดระวัง จังหวะภาพเหล่านั้นก็เป็นการปล่อยไหล มันมาและไปเกือบจะพร้อมกับความคืบหน้าของเนื้อเรื่อง มันไม่มีรูปแบบของการแบ่งบทแต่อย่างใด หน้าที่ของมันคือการสร้างบริบทให้กับตัวละคร มันจะชี้ไปยังห้วงเวลาจำเพาะเจาะจงโดยไม่ต้องเสียเวลาขึ้นซับไตเติ้ลหรือวันที่ ตัวอย่างเช่น Huling หญิงสาว เดินข้ามทุ่งขึ้นคู่เคียงกับภาพของ EDSA นั้นช่าวฟิลิปปินส์มากๆ และมันชี้ไปยังเวลาจำเพาะในประวัติศาสตร์ของเรา Huiling แม้ว่าการดำรงอยู่ของเธอในหลายช่วงที่แตกต่างกันจะเป็นตัวแทยเหตุการณ์แต่ละอันของช่วงเวลาการเดินขบวน EDSA Huiling กับ EDSA เป็นเสมือนภาพแทนของ นินอย อาควิโน กับ มาร์กอส , ลิโน บรอคกา กับ มาร์กอส , ทหาร , มาร์กอส และ คัดโย(Kadyo) ความชั่วคราวอันชั่วนิรันดร์ และเจ้าเด็กหลง Raynaldo และ จิตวิญญาณหลงทางแห่งฟิลิปปินส์ งานทุกชิ้นของผมโฟกัสไปที่เรื่องราวของผู้คน ปัจเจกชน สภาพแวดล้อม วัฒนธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เกี่ยวกับฟิลิปปินส์ การต่อส็ของฟิลิปินส์และประวัติศาสตร์ของฟิลิปปินส์ ตัวละครเล็กๆอย่างเช่น Hilda Gallardo จิตป่วน ก็สำแดงเรื่องราวนั้น และเรื่องราวเหล่านี้ให้ความหมายกับฉากหลังที่ยิ่งใหญ่กว่า ซึ่งอาจจะเป็นเรื่องเชิงสังคม การเมือง เศรษฐกิจ หรือกระทั่งศาสนา หรือกระทั่งปรัชญา เรื่องราวของปัจเจกชนคนฟิลิปปินส์คือเรื่องราวของการต่อสู้ของฟิลิปปินส์ ใน Ebolusyon ความรุนแรงที่เกิดกับตัวละครนั้นมาจากความยากจน ความเป็นคนชายขอบ และการถูกเพิกเฉยจากระบบ กระบวนการสร้างความรุนแรงนี้ ถูกเน้นย้ำผ่านทางการสรุปย่อของช่วงเวลาที่เป็นฟาสซิสต์ขั้นสูงสุด ซึ่งคือช่วงเวลาของกฏอัยการศึก โดนตัวมันเอง ความยากจนก็คือความรุนแรงโหดร้ายทั้งที่เห็นเด่นชัดและซ่อนเร้นอยู่แล้ว ยิ่งเมื่ออยู่ในระบบที่ล้มเหลวทั้งที่เห็นเด่นชัดและซ่อนเร้นด้วยแล้ว ด้วยข้อสรุปนี้ทำให้ภาพของEbolusyonง่านที่จะติดตามมากขึ้น ผมมีภาพชัดแจ้งเกี่ยวกับแต่ละช่วงเวลา กับการดิ้นรนของตัวละคร ผมเติบโตขึ้นในช่วงเวลานั้น ผมรู้จักบรรดาตัวละครเฟหล่านี้ ผมพยายามจะทำความเข้าใจช่วงเวลานั้นและก็ยังคงพยายามจะเข้าใจมันอยู่ ซึ่งกระทำอย่างหนัก ผ่านงานของผมเอง ผมสำรวจตรวจสอบ และเผชิญหน้ากับมัน และยังคงดิ้นรนที่จะเข้าใจมันอยู่ เราจะช่วย Raynaldo ได้ไหม เราจะช่วยจิตวิญญาณของฟิลิปินส์ได้ไหม ?

โครงสร้างนั้นไม่เคยเป้นปัญหา กระบวนการของผมคือในแต่ละวันผมนั่งลงเขียนการต่อสู้ของบรรดาตัวละคร ผมแค่จะติดตามพวกเขาไป บ่อยครั้งที่ผมเขียนบท บทสนทนาในวันก่อนถ่ายแค่วันเดียว บางทีก็ในวันที่ถ่ายนั่นแหละ บ่อยครั้งผมปล่อยให้สัญชาตญาณและสามัญสำนึกนำทาง และบ่อยครั้งเช่นกันที่ผมปฏิเสธ ความคิดสร้างสรรค์แบบปัญญาชน ในการเชื่อมโยงตัวละคร เข้ากับวัฒนธรรมที่พวกเขาเป็นภาพแทน : มันแค่ว่าเราต้องซื่อสัตย์ ในการเชื่อมโยงกับภาษาภาพยนตร์ดั้งเดิม ไม่มีกฏอะไรนอกจากกฏของผมเอง ผมไม่ได้โยนทฤษฎีทิ้ง เพราะจริงๆเราไม่มีทางหนีมันพ้นอยู่แล้ว หากในท้ายที่สุด การยกเลิกกฎต่างๆของผมก็แค่เพียงเป็นไปเพื่อแสวงหาความจริง ซึ่งที่จริงคือการทำการต่อสู้นั้นๆให้เข้าใจง่ายขึ้น ผมว่ามันจะเป็นการต่อสู้ที่เอาชนะได้ยาก แน่ล่ะ การคิดถึงฟุตเตจเหล่านั้นเป็นเรื่องน่ากลัว โดยเฉพาะในช่วงโพสต์โปรดักชั่น เช่นเดียวกันกับประเด็นของการผสม ฟุตเตจดิจิตัลเข้ากับฟุตเตจ16 มม. และตอนแรกนี่ถือเป็นเรื่องใหญ่ เพราะ ผมมองเห็นความแตกต่างอย่างชัดเจนในตอนนั้นผมเองก็คิดวนเวียนเกี่ยวกับเรื่องการเปรียบเทียบระหว่างเซลลู,อยด์ กับดิจิตัลอยู่ด้วย มีบรรดาวาทกรรมที่รบกวนจิตใจของผม บรรยากาศมันไม่ไดเหมือนการมาถึงของหนังเสียงทซึ่งตามมาด้วย ‘การถกเถียงครั้งใหญ่’ แต่อย่างไรก็เถอะ ประเด็นของมันคือสุนทรียะ ดิจิตัลหรือเซลลูลอยด์ , หนังเงียบหรือหนังเสียง , สีหรือขาวดำ อย่างไรเสียสื่อมันก็ยังคือภาพยนตร์นั้นเอง ผมมุ่งความสนใจไปยังวัตถุดิบของตนมากกว่า นี่คือวัตถุดิบของผม ฟุตเตจของผม ผมจะทำมันให้ดีที่สุด ผมจะทำให้มันใช้การได้ ประสปการณ์ที่ผมมีจากงาน ศิลปะจัดวาง โดยใช้วัตถุเท่าที่หาได้ ช่วยผมมากในเรื่องนี้ ตลอดช่วงเวลาที่ผมอาศัยใน East Village ในนิวยอร์ค เพื่อนของผม 90เปอร์เซ็นต์เป็นจิตรกร และนักแสดง ทุกๆคนเองก็ต่างดิ้นรน และพวกเขาทุกคนโดยพื้นฐานคือ ‘ศิลปินแห่งวัตถุเท่าที่หาได้’ คนประเภทที่จะทำงานจากสิ่งที่เขามีอยู่ และสิ่งที่เขาพอหาได้ พวกเขาเพลิดเพลินกับข้อจำกัดของตน และพวกเขาสร้างงานศิลปะชั้นยอดในพื้นที่เล็กที่เรามี หรือแม้แต่ตามถนนหนทาง การฝึกฝนนี้ กลายเป็นประโยชน์และเป็นเกราะป้องกันชั้นดีสำหรับผมด้วย ผมไม่กลัวอีกต่อไป และจากนั้น ผมก็อ้าแขนต้อนรับดิจิตัล

ภย. 453 สุนทรียศาสตร์ในงานภาพยนตร์ขั้นสูง

2009-06-04T14:56:00.000-07:00

ภย. 453 สุนทรียศาสตร์ในงานภาพยนตร์ขั้นสูง (3 หน่วยกิต)
FM 453 Advanced Film Aesthetics
อ. ไกรวุฒิ จุลพงศธร tetetete23@yahoo.com
ศึกษาภาพยนตร์ในฐานะที่เป็นผลงานทางศิลปะอันประกอบขึ้นจากองค์ประกอบทางภาพยนตร์ ภาษาภาพยนตร์ และระบบการสื่อความหมาย ซึ่งก่อให้เกิดรูปแบบและสไตล์ที่แตกต่างกันไปตามปัจจัยจากอุตสาหกรรมภาพยนตร์ สถานการณ์ทางสังคม ความต้องการหรือรสนิยมของผู้ชม และความคิดสร้างสรรค์ของผู้สร้างภาพยนตร์ นอกจากนั้นยังเป็นการศึกษาให้เห็นภาพกว้างทางประวัติศาสตร์และวิวัฒนาการของภาพยนตร์เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจภาพยนตร์ในระดับที่ลึกซึ้งขึ้น

THE HARDCORE COURSE!

June – Realist or Horror, Which one is more painful?
Week 1 - Cinema’s New Breeds # 1 : Neo Neorealism
Screening: In Between Days
Assignment : Drag Me To Hell

Week 2 - Cinema’s New Breeds # 2 : French New Wave of Blood
Screening: Martyrs
Cinemateque: Wendy and Lucy (for understanding Neo Neorealism)

Week 3 - Surprise Film : xxxxxxxxxxx
Cinemateque : In The Realm of Senses (for comparing with surprise film)

Week 4 – Old Masters Die Hard # 1 : The Dardennes : THE MORAL
Screening: The Silence of Lorna
Cinemateque : The Son
*******this week must re-schedule********

--------------------------------------------------------
July – The Structure

Week 5 – Old Masters Die Hard # 2 : Jean Luc Godard : THE STRUCTURE
Screening: Godard’s Notre Musique
Cinemateque : Ivy Ho’s Claustophobia

Week 6 - Old Masters Die Hard # 3: Werner Schroeter : THE STRUCTURE
Screening: Schroeter’s Deux
Cinemateque: Duane Hopkins’s Better Things
Assignment : Pen-ek’s NYMPH

Week 7 – Cinema’s New Breeds # 3 : The American Hyperreality
Screening : Synecdoche, New York
Cinemateque: Celine and Julie Go Boating

Week 8 –Mid Term

Week 9 –Mid Term

--------------------------------------------------------

August : The Artists and their Frame

Week 10 – Old Masters Die Hard # 4 : Lav Diaz : NATION
Screening : ?
Cinemateque : ?

Week 11 - Old Masters Die Hard # 5 : Jacques Rivette : ARTIST
Screening : La Belle Noiseuse?
Cinemateque : La Belle Noiseuse

Week 12 – Old Masters Die Hard # 6 : Claire Denis : BODY
Screening : Beau Tarvail
Cinemateque : L’ Intrus
Assignment 2: Quentin Tarantino’s Inglorious Basterds

Week 13- Old Masters Die Hard # 7 : NAOMI KAWASE : AUTOBIOGRAPHY
Screening : 8 mm films
Cinemateque : another 8 mm films

---------------------------------------------------

September : The Avanguard

Week 14 – The Avanguard # 1: Artists turned Filmmakers
Screening: Steve Mcqueen’s Hunger
Cinemateque: A Medley of Experimental Films
READING: UBU’s Introduction to Avant-Garde Film

Week 15 – The Avanguard # 2 : The Concept of Reality Show and the Murderer
Screening: Alan Clarke’s Elephant & Yoko Ono’s RAPE
Cinemateque:

Week 16 – The Avanguard # 3: The Avanguard # 3:
Screening:
-------------------------------------------------------------

การเก็บคะแนน
30 ชิ้นงานในห้องเรียน
10 รายงาน 1. เรื่องเทศกาลหนังเดือนมิถุนายน
20 ชิ้นงานทั่วไป
30 สอบกลางภาค
15 รายงาน 2. เลือกหนังจากเว็บ ubu
15 สอบ
40 สอบปลายภาค
20 รายงาน 3. โดยเลือกตามความสนใจส่วนบุคคล
20 สอบ
รวม 100 คะแนน

-------------------------------------------
คำอธิบายรายงานต่างๆ
รายงาน 1
เนื่องจากในเดือนมิถุนายนมีเทศกาลภาพยนตร์ถึง 3 เทศกาล ได้แก่
เทศกาลภาพยนตร์อิตาลี (6-10 มิ.ย.)
http://www.italianfestivalthailand.com/cinema.html
เทศกาลภาพยนตร์ตลก (10-16 มิ.ย.)
http://www.thailandworldcomedyfilm.com
เทศกาลภาพยนตร์ฝรั่งเศส (19 มิ.ย. – 1 ก.ค. )
http://www.lafete-bangkok.com/2009/en/french-film-festival.html
ขอให้นักศึกษา เขียนวิเคราะห์ถึงหนัง 1 หรือ 2 เรื่องในเทศกาลใดก็ได้ โดยหากใครเลือกหนังในเทศกาลหนังตลกหรือเทศกาลหนังอิตาลี หรือหนังตลกในเทศกาลหนังฝรั่งเศส ขอให้อ่านความรู้เพิ่มเติมจากบทความเรื่อง Genre หนังตลก ในหนังสือ “ประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ การศึกษาว่าด้วย 10 ตระกูลสำคัญ” ของกฤษฎา เกิดดี
ความยาวของบทความ ไม่ต่ำกว่า 6,000 ตัวอักษร
ส่งงาน ศุกร์ที่ 10 ก.ค. ในห้องเรียน

รายงาน 2
ขอให้นักศึกษาเขียนวิเคราะห์ถึงผลงานของคนทำหนังอวองการ์ด 1 คน โดยเลือกชมรายชื่อของศิลปินจากเว็บไซต์ http://www.ubu.com/film/
ความยาวของบทความ ไม่ต่ำกว่า 6,000 ตัวอักษร

รายงาน 3
นักเรียนสามารถเลือกเขียนบทความเชิงสุนทรียศาสตร์ภาพยนตร์ ถึงภาพเคลื่อนไหว, หนังเรื่องใดก็ได้ หรือหลายเรื่องก็ได้ ของผู้กำกับคนใดก็ได้ โดยนักเรียนต้องเสนอหัวข้อรายงานหลังจากสอบมิดเทอม และสามารถทำได้หลังจากได้รับการอนุมัติแล้ว
ตัวอย่างหัวข้อรายงาน
-โครงสร้างการเล่าเรื่องในหนัง 4 เรื่องของ คริสโตเฟอร์ โนแลน
-วิกฤตศรัทธาของตัวละครเอกในหนัง 5 เรื่องของ เอ็ม ไนต์ ชยามาลัน
-ความหลากหลาย หรือความไม่หลากหลายในเนื้อหาในหนังสั้นของนักศึกษา ม. กรุงเทพ
-การใช้ภาพเคลื่อนไหวประกอบการแสดงละครเวทีเรื่อง Left Out ของผู้กำกับ ดุจดาว วัฒนปกรณ์
-เปรียบเทียบ ความเหมือน ความต่าง ใน นางนาก ของนนทรีย์ นิมิบุตร และแม่นาค เดอะ มิวสิคัล
เสนอหัวข้อ สัปดาห์แรกหลังสอบกลางภาค
ความยาวของบทความ ไม่ต่ำกว่า 12,000 ตัวอักษร

รายชื่อคนที่ส่งรายงานแล้ว

2009-03-05T02:36:00.000-08:00

คนที่ส่งรายงาน The Class แล้ว
(เรียงรายชื่อตามลำดับการส่ง)

1. กิตติภัทท์ ศรีเกริกกริช
2. ภาวิไล บางอ้อ
3. ณัฎชนน แช่มประสิทธิ์ (ไฟล์เปิดไมได้จ้ะ)
4. อุ้ย (ไม่เขียนชื่อ)
5. จตุรงค์ แสงทอง
6. ศีลภัทร ตั้งสุขนิรันดร
7. ธันธวัช เลิศบุญยพันธ์
8. จักรชัย พัฒนไพศาล
9. พณัส จอมอุตม์
10. ศุภชัย สีราชา
11. ไพศาล แสงจันทร์
12. ธนพัฒน์ ยิ้มน้อย
13. วสวี แก้วเพชร
14. ธีรยุทธ์ เปียนวม
15. ช่อทิพย์ เนตรเจริญ
16.ณัฎชนน แช่มประสิทธิ์
17. ภาณุพงศ์ สมสุข
18. สิทธัตชัย พิลาศลักษณ์
19. อาทิตยพันธุ์ วิจิตรสงวน
20. วศิน รัตนมาศมงคล
21. จิระวัชร์ แซ่ลี้

ใครกำลังจะส่งรายงาน แต่ใช้เครื่องแมค ช่วยแปะงานมาในเมล์เลย เพราะเปิดไม่ได้

การเคลื่อนย้ายพลเมืองโลกในยุคโลกาภิวัตน์

2008-11-16T10:43:00.000-08:00

เอกสารประกอบการเรียน หัวข้อ โลกาภิวัตน์
มี 2 บทความ

การเคลื่อนย้ายพลเมืองโลกในยุคโลกาภิวัตน์
โดย ณัฐพงศ์ บุญเหลือ
ภาควิชาการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น

http://www.midnightuniv.org/midnight2545/document95158.html

'แรงงานต่างด้าว' เรื่องของชาวไทย

http://www.ftawatch.org/news/view.php?id=1670

การบ้าน

ขอให้นักเรียนเขียน paper เรื่อง โลกาภิวัตน์ในและนอกตัวข้าพเจ้า

ส่งงานวันจันทร์ที่ 24 พฤศจิกายน ในห้องเรียน

เปิดเทอมแล้ว

2008-10-26T14:06:00.000-07:00

FM 450 Contemporary Themes in Film: Theory and Practice

ศึกษาแนวคิดต่าง ๆ ที่น่าสนใจในภาพยนตร์ร่วมสมัยซึ่งเป็นผลมาจากกระแสความตื่นตัว สถานการณ์ทางสังคมและพัฒนาการ หรือความเปลี่ยนแปลงของทฤษฎีภาพยนตร์ที่อยู่เบื้องหลังและมีอิทธิพลต่อความคิดสร้างสรรค์ การศึกษาวิเคราะห์ ความนิยมและการตอบรับภาพยนตร์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน เช่น ความรุนแรงในภาพยนตร์ (Violence) ภาพยนตร์ของเพศที่สาม (Queer Film) ภาพยนตร์นอกกระแส (Independent Film) ภาพยนตร์โลกที่สาม (Third World Cinema) เป็นต้น

งานขิ้นแรก
อุ่นเครื่องหนังร่วมสมัย (ส่งวันจันทร์ 17 พฤศจิ ในห้องเรียน)

กรุณาโหลดอ่าน/ปรินต์ เอกสารประกอบการสอนสำหรับการเรียนครั้งต่อไป

Globalization โลกาภิวัตน์
เขียนโดย ภัควดี วีระภาสพงษ์
(จากคอลัมน์ คำขบวน นิตยสารฟ้าเดียวกัน http://www.sameskybooks.org/2008/02/15/globalization/)

คำว่า “โลกาภิวัตน์” (Globalization) เป็นศัพท์ใหม่ที่สร้างความฮือฮาและร้อนแรงทั้งในวงการวิชาการและสื่อสารมวลชนในช่วงทศวรรษ 1990 คำคำนี้ไม่เพียงมีอิทธิพลต่อสังคมศาสตร์หลายแขนง ครอบคลุมทั้งด้านการเมือง เศรษฐศาสตร์ วัฒนธรรมและเทคโนโลยีการสื่อสาร แต่ยังมีอิทธิพลต่อโลกทัศน์และความรู้สึกนึกคิดของคนจำนวนมากในยุคสมัยใหม่

โลกาภิวัตน์เป็นคำที่เกิดมาก่อนหน้าทศวรรษ 1990 แล้ว โดยเริ่มต้นจากนักวิจารณ์ด้านวัฒนธรรมชาวแคนาดา มาร์แชลล์ แมคลูฮาน (Marshall McLuhan) ใน ค.ศ. 1964 เขากล่าวถึงคำว่า “หมู่บ้านโลก” (global village) หมายถึงโลกยุคใหม่ที่ตั้งอยู่บนฐานของเทคโนโลยี อันนำไปสู่ความเปลี่ยนแปลงที่เร่งเร็วขึ้นในทุกระดับของสังคมมนุษย์

ความหมายของโลกาภิวัตน์ในสื่อมวลชนกระแสหลักของตะวันตก (ซึ่งมีอิทธิพลต่อสื่อมวลชนกระแสหลักในภูมิภาคอื่นๆ ส่วนใหญ่ของโลก) คำคำนี้บ่งบอกถึงปรากฏการณ์ของการครองความเป็นใหญ่ของลัทธิเศรษฐกิจตลาดเสรี การครองความเป็นใหญ่ของระบอบการเมืองแบบประชาธิปไตยตะวันตก วิถีชีวิตทางวัฒนธรรมแบบอเมริกัน (“Americanization”) การแพร่ขยายของเทคโนโลยีข้อมูลข่าวสารสมัยใหม่ (“Internet Revolution”) การปฏิวัติการขนส่งด้วยตู้คอนเทนเนอร์ ตลอดจนถึงทัศนคติว่า มนุษยชาติกำลังยืนอยู่ตรงธรณีประตูที่จะก้าวไปสู่การรวมโลกเป็นชุมชนหนึ่งเดียวที่ไม่มีความขัดแย้งทางสังคมใหญ่ๆ หลงเหลืออยู่อีก (แต่แนวคิดเช่นนี้มลายเป็นอากาศธาตุไปกับการเกิดวินาศกรรม 9/11 และความเชื่อใหม่เกี่ยวกับ “สงครามระหว่างอารยธรรม”)

สิ่งที่ปฏิเสธไม่ได้คือ คำว่า “โลกาภิวัตน์” เป็นคำที่มาพร้อมกับการขยายตัวของระบบทุนนิยม การล่มสลายของค่ายคอมมิวนิสต์ ความเชื่อว่าระบบทุนนิยมมีชัยชนะเบ็ดเสร็จ “เราไม่มีทางเลือกอื่น” และประวัติศาสตร์ “สิ้นสุดแล้ว” นักคิดของฝ่ายซ้ายตะวันตกจึงมักวิจารณ์ว่า โลกาภิวัตน์ที่เกิดขึ้นเป็นแค่ “โลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจ” (economic globalization) หรือ “โลกาภิวัตน์ของบรรษัท” (corporate globalization) ซึ่งภาคธุรกิจและบรรษัทข้ามชาติคือผู้กุมอำนาจที่แท้จริงในโลก การต่อต้านโลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจหรือโลกาภิวัตน์ของบรรษัทนี่เอง ทำให้สื่อมวลชนกระแสหลักในตะวันตกขนานนามขบวนการสังคมใหม่ว่า “ขบวนการต่อต้านโลกาภิวัตน์” (Anti-globalization Movement) ในขณะที่ขบวนการสังคมใหม่ไม่เห็นด้วยกับการขนานนามเช่นนี้และมักนิยามตัวเองเป็น “ขบวนการความยุติธรรมโลก” (Global Justice Movement) ยืนยันว่าขบวนการต่างหากที่สนับสนุนโลกาภิวัตน์ที่แท้จริงหรือโลกาภิวัตน์ของประชาชน ดังที่มักเรียกขานกันว่า “โลกาภิวัตน์รากหญ้า” (grassroots globalization)

ลักษณะสำคัญของโลกาภิวัตน์

การพยายามนิยามความหมายและลักษณะของ “โลกาภิวัตน์” มีมากมายอย่างยิ่ง แต่โดยหลักใหญ่ใจความแล้ว โลกาภิวัตน์มีลักษณะดังนี้คือ

ประการแรก โลกาภิวัตน์มีลักษณะของ “การลดความสำคัญของอาณาเขตประเทศ” (deterritorialization)

ประการที่ 2 โลกาภิวัตน์คือ “การเชื่อมโยงซึ่งกันและกัน” (interconnectedness) ของสังคมโดยข้ามพ้นพรมแดนทางภูมิศาสตร์และการเมือง

ประการที่ 3 โลกาภิวัตน์มีนัยยะที่บ่งบอกถึง “ความเร็ว” (velocity) ของกิจกรรมทางสังคมของมนุษย์

ประการที่ 4 แม้จะมีข้อถกเถียงอยู่มากว่าโลกาภิวัตน์เกิดขึ้นจริงๆ เมื่อไร แต่ส่วนใหญ่เชื่อว่าโลกาภิวัตน์เป็นกระบวนการที่มีระยะเวลายาวนาน

ประการที่ 5 โลกาภิวัตน์เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นพร้อมกันในหลายๆ ด้าน (เศรษฐกิจ การเมืองและวัฒนธรรม)

การถกเถียงเกี่ยวกับโลกาภิวัตน์

นับตั้งแต่แนวคิดเกี่ยวกับโลกาภิวัตน์แพร่หลายในช่วงทศวรรษ 1990 มีการถกเถียงโต้แย้งกันมากเกี่ยวกับคำคำนี้ และสิ่งที่เป็นลักษณะพิเศษก็คือ การถกเถียงเกี่ยวกับโลกาภิวัตน์มักเป็นการวิวาทะทางวิชาการที่เจือปนไปกับความขัดแย้งของแนวคิดและจุดยืนทางการเมือง เราอาจแบ่งหัวข้อการวิวาทะหลักๆ เป็นหัวข้อใหญ่ๆ ได้ดังนี้คือ:

1. ความหมาย: กระบวนการที่เกิดขึ้นเอง หรือ การวางแผนโดยเจตนา

ทัศนะทั่วๆ ไปมักมองว่าโลกาภิวัตน์เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นเองอย่างไม่มีทางหลีกเลี่ยง โดยมีนักคิดชื่อดังที่ตอกย้ำแนวคิดแบบนี้ เช่น โธมัส ฟรีดแมน เป็นต้น ในทางตรงกันข้าม นักวิชาการและนักกิจกรรมสังคมบางกลุ่มมองว่า โลกาภิวัตน์เป็นแผนการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นด้วยความตั้งใจ เป็นการวางแผนที่ตั้งอยู่บนอุดมการณ์แบบเสรีนิยมใหม่ เพื่อทำให้รัฐและปัจเจกบุคคลตกอยู่ภายใต้อำนาจของตลาดเสรี

2. การตีความ: ยุคใหม่ หรือ ไม่มีอะไรใหม่

นักคิดฝ่ายหนึ่งมองว่า โลกาภิวัตน์คือความแปลกใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นบนโลก เพราะมันทำให้โลกกลายเป็น “สถานที่เดียวกัน” อย่างไม่เคยเกิดมาก่อน มนุษย์กำลังก้าวเข้าสู่ “ยุคโลกานิยม” (“global age”) ซึ่งจะนำไปสู่การสิ้นสุดของรัฐชาติและการเกิดขึ้นของระเบียบโลกยุคใหม่ ส่วนฝ่ายที่คิดตรงข้ามแบ่งออกเป็นหลายกลุ่ม กลุ่มหนึ่งเห็นว่า ไม่มีอะไรใหม่ภายใต้ดวงอาทิตย์ โลกาภิวัตน์เป็นแค่การขยายลัทธิจักรวรรดินิยมออกไปตามตรรกะของระบบทุนนิยม มันเป็นแค่ชัยชนะของทุนเหนือระบอบประชาธิปไตยและรัฐชาติเท่านั้นเอง กลุ่มที่สองเห็นว่า รัฐบาลยังคงมีความเข้มแข็งและระเบียบโลกใหม่ยังไม่เกิดขึ้นง่ายๆ กลุ่มสุดท้ายเห็นว่า โลกไม่ได้รวมเป็นหนึ่งเดียว แต่แตกแยกเป็นค่ายอารยธรรมที่ขัดแย้งกัน นักคิดที่โด่งดังในกลุ่มสุดท้ายนี้มีอาทิ Samuel Huntington เป็นต้น

3. การประเมิน: ดี หรือ ไม่ดี

ในสายตาของฝ่ายที่มองโลกาภิวัตน์ในทางที่ดี สิ่งที่ควรเฉลิมฉลองในยุคหมู่บ้านโลกก็คือ เสรีภาพ เสรีภาพในการสื่อสาร เสรีภาพทางการค้า เสรีภาพทางความคิด แต่เมื่อถึงช่วงปลายศตวรรษที่ 20 อาการเฉลิมฉลองเริ่มซาลง มีเสียงพูดมากขึ้นที่แสดงความวิตกกังวลเกี่ยวกับผลกระทบของความเปลี่ยนแปลงที่เร็วเกินไปสำหรับประชากรโลกหลายๆ กลุ่ม ปัญหาอำนาจอธิปไตยของชาติ ความไม่เท่าเทียมและเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม และอิทธิพลที่มากเกินไปของสหรัฐอเมริกา

4. การอธิบาย: แง่ร้าย หรือ แง่ดี

หลายคนเห็นว่า พลวัตของโลกาภิวัตน์เป็นแค่การแสวงหาผลประโยชน์ทางวัตถุของมหาอำนาจและบรรษัทข้ามชาติ ซึ่งใช้เทคโนโลยีใหม่มาปั้นแต่งโลกตามกฎเกณฑ์ที่ตัวเองตั้งขึ้นมา ส่วนอีกฟากหนึ่งมองว่า โลกาภิวัตน์ก่อให้เกิดสำนึกถึงการอยู่ร่วมกันบนโลกใบเดียวกัน

5. การเมือง: จุดจบ หรือ การฟื้นคืนชีพของรัฐชาติ

ฝ่ายที่เห็นว่าโลกาภิวัตน์คือจุดจบของรัฐชาติ ให้เหตุผลว่า หลักการการค้าเสรีจำกัดรัฐชาติในการสร้างนโยบายเพื่อคุ้มครองการผลิตของท้องถิ่น การเคลื่อนย้ายของทุนทำให้รัฐสวัสดิการมีความสามารถในการแข่งขันน้อยลง อีกทั้งองค์กรโลกบาล อาทิ IMF และ WTO มีอิทธิพลเหนือรัฐชาติมากเกินไป ส่วนอีกฝ่ายเห็นว่า รัฐชาติในโลกน่าจะมีความสำคัญยิ่งกว่าเดิม เพราะมันมีบทบาทพิเศษในการสร้างเงื่อนไขเพื่อกระตุ้นความเติบโตและการแข่งขันทางเศรษฐกิจ รัฐชาติจะเป็นผู้เล่นสำคัญในองค์กรและสนธิสัญญาต่างๆ ที่มุ่งแก้ปัญหาระดับโลก

6. วัฒนธรรม: ความเหมือน หรือ ความแตกต่าง

ข้อวิจารณ์ที่ได้ยินได้ฟังกันบ่อยๆ เกี่ยวกับโลกาภิวัตน์ก็คือ มันนำไปสู่สภาพทางวัฒนธรรมที่เหมือนกันหมด โลกใบเดียวกันหมายถึงการลดทอนความแตกต่าง ค่านิยมของโลกเข้ามาแทนที่คุณค่าของท้องถิ่น และที่สำคัญคือการเป็นจักรวรรดินิยมทางวัฒนธรรมของสหรัฐอเมริกา แต่ฝ่ายที่โต้แย้งเห็นว่า โลกาภิวัตน์จะนำไปสู่ความหลากหลายทางวัฒนธรรมต่างหาก การมีปฏิสัมพันธ์ในระดับโลกจะนำไปสู่การผสมผสานใหม่ๆ ทางวัฒนธรรม หรือทำให้ท้องถิ่นปกป้องวัฒนธรรมของตนเองอย่างเข้มแข็งยิ่งกว่าเดิม วัฒนธรรมท้องถิ่นมีความสามารถในการตีความค่านิยมใหม่ให้สอดคล้องกับจารีตของตัวเองอยู่แล้ว อีกทั้งค่านิยมระดับโลกอย่างหนึ่งก็คือ การเน้นย้ำคุณค่าความแตกต่างทางวัฒนธรรมนั่นเอง

งานเขียนที่เกี่ยวข้องกับโลกาภิวัตน์มีมากมายนับไม่ถ้วน ในที่นี้จะขอยกตัวอย่างแนวคิดบางประการเกี่ยวกับโลกาภิวัตน์

โลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจ

อิมมานูเอล วอลเลอร์สไตน์ (“Globalization or The Age of Transition?,” 1999) เขียนถึงแนวโน้มหลักสามประการที่เป็นข้อจำกัดของการสะสมทุน อันนำไปสู่วิกฤตการณ์เชิงโครงสร้างของระบบทุนนิยม อาจกล่าวได้ว่าวิกฤตการณ์เหล่านี้นี่เองที่ทำให้ระบบทุนนิยมต้องปรับตัวไปสู่โลกาภิวัตน์และระบบเสรีนิยมใหม่ ทั้งนี้ก็เพื่อแก้ปัญหาแนวโน้มทั้งสามประการดังกล่าว

แนวโน้มแรกคือระดับค่าจ้างที่แท้จริงที่คิดเป็นจำนวนเปอร์เซ็นต์ของต้นทุนการผลิต แน่นอนยิ่งค่าจ้างต่ำเท่าไร กำไรก็ยิ่งสูงเท่านั้น สิ่งที่เป็นตัวกำหนดระดับค่าจ้างที่แท้จริงก็คือการต่อสู้ทางชนชั้น (การบอกว่ากลไกตลาดเป็นตัวกำหนดระดับค่าแรงเป็นแค่ภาพลวงตา) เนื่องจากการรวมตัวจัดตั้งของคนงานเพื่อต่อสู้ทางการเมืองมีแนวโน้มเข้มแข็งขึ้นเรื่อยๆ ในโลกตะวันตก ระบบทุนนิยมจึงต้องหาทางจำกัดแรงกดดันทางการเมืองด้วยการย้ายฐานการผลิตไปสู่เขตอื่นๆ ในโลกที่ค่าแรงต่ำกว่า

การที่พื้นที่ใดๆ ในโลกจะมีค่าแรงต่ำนั้น เกิดมาจากสาเหตุหลักพื้นฐานที่สุดคือ การอพยพย้ายถิ่นฐานของชาวชนบทเข้ามาขายแรงงาน เกิดเป็นตลาดแรงงานแห่งใหม่ขึ้นมา แรงงานเกิดใหม่เหล่านี้ยอมรับค่าแรงต่ำด้วยเหตุผลสองประการคือ ประการแรก รายได้สุทธิที่พวกเขาได้รับสูงกว่ารายได้สุทธิที่พวกเขาเคยได้รับในชนบท ประการที่สอง เพราะพวกเขากลายเป็นคนไร้รากทางสังคม ไม่มีฐานอำนาจทางการเมืองที่จะปกป้องผลประโยชน์ของตน แต่เมื่อเวลาผ่านไป อำนาจต่อรองทางการเมืองของคนงานย่อมเพิ่มขึ้น และทุนต้องแก้ปัญหาด้วยการย้ายฐานการผลิตต่อไปอีก หากดูจากเหตุผลของวอลเลอร์สไตน์ในแง่นี้ จึงไม่แปลกที่จีนกลายเป็นตลาดแรงงานค่าแรงต่ำที่ใหญ่ที่สุดในโลก เพราะนอกจากประชากรในชนบทที่มีเป็นจำนวนมากแล้ว ระบบการปกครองของจีนยังสามารถกดขี่ไม่ให้แรงงานรวมตัวเป็นกลุ่มพลังทางการเมือง อย่างน้อยก็ในปัจจุบันและอีกระยะหนึ่งข้างหน้า

แนวโน้มประการที่สองคือต้นทุนของวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต ต้นทุนไม่ใช่แค่ราคาที่บริษัทต้องจ่ายในการซื้อวัตถุดิบ แต่ยังหมายถึงต้นทุนทางด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากการนำวัตถุดิบออกมาจากธรรมชาติด้วย ในระบบทุนนิยม การสร้างกำไรสูงสุดเพื่อสะสมทุนทำได้ด้วยการ “ผลักภาระ” (externalizing the cost) ไปให้สังคมภายนอกเป็นผู้แบกรับ แต่การสร้างมลภาวะเพื่อกำไรสูงสุดในซีกโลกเหนือมีต้นทุนที่สูงขึ้นทุกทีๆ การย้ายฐานการผลิตหรือการแสวงหาทรัพยากรในซีกโลกใต้หรือพื้นที่ที่มีต้นทุนการผลักภาระต่ำสุด จึงจำเป็นอย่างยิ่งต่อการเติบโตต่อไปของระบบทุนนิยม

แนวโน้มประการที่สามคือระบบภาษี เนื่องจากภาษีคือการจ่ายเงินเพื่อซื้อบริการทางสังคม ระบบทุนนิยมจึงยอมรับต้นทุนนี้ได้หากไม่สูงเกินไป แต่รัฐในปัจจุบันเรียกร้องภาษีเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ อันเนื่องมาจากต้นทุนที่เพิ่มขึ้นของระบบรักษาความมั่นคง (กองทัพ ตำรวจ) และระบบราชการ ทั้งนี้เนื่องจากรัฐสมัยใหม่มีขนาดและหน้าที่ขยายใหญ่โตมากขึ้น

ถึงแม้ขนาดของรัฐที่ใหญ่โตช่วยให้เกิดเสถียรภาพทางการเมืองและควบคุมความไม่พอใจของชนชั้นล่างไว้ ซึ่งเป็นสิ่งที่ระบบทุนนิยมต้องการ แต่การเก็บภาษีเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในประเทศอุตสาหกรรมกลายเป็นข้อจำกัดต่อการสะสมทุน การเรียกร้องและกดดันให้ตัดลดสวัสดิการสังคมในซีกโลกเหนือ การเสนอให้ลดขนาดของรัฐลง และแสวงหาฐานการผลิตที่มีระดับการเก็บภาษีต่ำในซีกโลกใต้จึงเกิดขึ้น

โลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจหรือโลกาภิวัตน์ของบรรษัทจึงหมายถึงการเคลื่อนย้ายอย่างเสรีของทุนการเงิน ฐานการผลิต ทรัพยากร แต่จำกัดการเคลื่อนย้ายเสรีของแรงงานเอาไว้

โลกาภิวัตน์ในเชิงภูมิศาสตร์สังคม

Jan Aart Scholte ใน “The Sources of Neoliberal Globalization” (2005) เห็นว่า โลกาภิวัตน์คือการเปลี่ยนแปลงทางด้านเทศะที่มีลักษณะพิเศษ กล่าวคือ มีทั้งความเปลี่ยนแปลงเชิงปริมาณและคุณภาพ ในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 การเชื่อมต่อระดับโลกเพิ่มขึ้นอย่างไม่เคยมีมาก่อน ทั้งในด้านการคมนาคมขนส่ง การติดต่อสื่อสาร การผลิต การทำธุรกิจ การค้าขายและการเงิน รวมไปจนถึงปัญหาของมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ในสมัยก่อน จิตสำนึกแบบโลกานิยมหากจะมีอยู่บ้างก็เฉพาะกลุ่มชนชั้นสูงเท่านั้น แต่ปัจจุบันจิตสำนึกนี้กลายเป็นความรับรู้ในชีวิตประจำวันของคนหลายร้อยล้านคนทั่วโลก

ความเปลี่ยนแปลงเชิงคุณภาพของโลกาภิวัตน์อาจนิยามได้ด้วยคำว่า “ความเหนืออาณาเขต” (supraterritoriality) ความสัมพันธ์แบบเหนืออาณาเขตค่อนข้างแยกขาดจากอาณาเขตในเชิงเทศะ กล่าวคือ สถานที่ที่แน่นอนบนพื้นโลกที่ถูกกำหนดด้วยเส้นรุ้ง เส้นแวง และระดับความสูง ที่ตั้ง ระยะทางและพรมแดนของอาณาเขตในปัจจุบันไม่ใช่สิ่งที่กำหนดภูมิศาสตร์ของความเคลื่อนไหวระดับโลกในปัจจุบันอีกต่อไป เหมือนที่เคยกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในอดีต โลกานิยมในปัจจุบันมีคุณสมบัติของการเกิดขึ้นพร้อมกันทั่วทั้งโลก (transworld simultaneity) นั่นคือ มีปรากฏการณ์บางอย่างเกิดขึ้นทั่วโลกในเวลาเดียวกัน และดำเนินการได้ทั่วโลกในพริบตา (transworld instantaneity) นั่นคือ ปรากฏการณ์บางอย่างเคลื่อนไปได้ทุกจุดทั่วโลกในชั่วพริบตา ยกตัวอย่างเช่น มีคนดื่มเนสกาแฟทั่วโลกรวม 3,000 ถ้วยทุกๆ วินาที และเครือข่ายโทรศัพท์สามารถเชื่อมโยงการสื่อสารข้ามมหาสมุทรได้เร็วเท่าๆ กับข้ามฟากถนน

ดังนั้น ความสัมพันธ์แบบเหนืออาณาเขตจึงไม่สามารถกำหนดลงไปบนตารางของแผนที่ได้ทั้งหมด อาทิเช่น กระแสเงินตราเคลื่อนไหวไปทั่วโลกทั้งในรูปแบบของกระดาษและอิเล็กทรอนิกส์ โดยเฉพาะรูปแบบหลังนี้ยากที่จะกำหนดลงไปในสถานที่เชิงอาณาเขตแห่งใดแห่งหนึ่ง เป็นต้น

การมีลักษณะพิเศษของความเหนืออาณาเขต สิ่งที่โลกาภิวัตน์ในปัจจุบันก่อให้เกิดขึ้นจึงไม่ใช่แค่การย่อกาละ-เทศะลงเท่านั้น ทั้งนี้เพราะการย่อกาละ-เทศะลงก็ยังถือว่าเกิดขึ้น ภายใน อาณาเขตทางภูมิศาสตร์ ในขณะที่การเกิดขึ้นพร้อมกันทั่วทั้งโลกและการดำเนินการได้ทั่วโลกในพริบตาทำให้เกิดความสัมพันธ์ทางสังคมที่อยู่ เหนือ อาณาเขตทางภูมิศาสตร์ ความแตกต่างระหว่างโลกาภิวัตน์ในอดีตกับปัจจุบันจึงเป็นความแตกต่างเชิงคุณภาพมากกว่าปริมาณ และความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นมีลักษณะเชิงโครงสร้าง

ในอดีตตลอดมาจนถึงค่อนศตวรรษที่ 20 โครงสร้างของระบบอาณาเขตคือสิ่งที่กำหนดภูมิศาสตร์ แต่หลังจากความสัมพันธ์แบบเหนืออาณาเขตแพร่ขยายมาหลายสิบปี ระบบอาณาเขตเริ่มสูญเสียการผูกขาดความหมาย แม้ว่าอาณาเขตยังมีความสำคัญมาก แต่มันไม่ใช่ตัวกำหนดกรอบเทศะมหภาคของเราทั้งหมดอีกต่อไป

ในเชิงรัฐศาสตร์ การสิ้นสุดระบบอาณาเขตเป็นใหญ่ (territoriality) เป็นสิ่งที่เชื่อมโยงกับความเสื่อมถอยของระบบรัฐเป็นใหญ่ (statism) กล่าวคือ สภาพการณ์ในสมัยก่อนที่การกำกับดูแลสังคมตั้งอยู่บนรัฐที่มีอาณาเขตแน่นอนเกือบทั้งหมด ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นมีผลกระทบต่อความเป็นพลเมืองและระบอบประชาธิปไตย การสิ้นสุดระบบอาณาเขตเป็นใหญ่มาพร้อมกับความเสื่อมถอยของลัทธิชาตินิยม อย่างน้อยก็ในแง่ที่ชาติไม่ใช่รากฐานหลักของความสามัคคีของหมู่คณะอีกต่อไป รวมไปจนถึงความเปลี่ยนแปลงในสมมติฐานเชิงภววิทยาที่เคยเชื่อว่า ภูมิศาสตร์สังคมย่อมเกี่ยวข้องกับพื้นที่เชิงอาณาเขตเสมอ

กระนั้นก็ตาม การเกิดขึ้นของความเหนืออาณาเขตไม่ได้หมายความว่า พื้นที่เชิงอาณาเขตหมดสิ้นความสำคัญโดยสิ้นเชิง เรายังไม่ได้มีชีวิตอยู่ใน “โลกไร้พรมแดน” จริงๆ พรมแดนยังมีความสำคัญในหลายๆ ด้าน เช่น การค้าขายระหว่างประเทศและการอพยพเคลื่อนย้ายของผู้คน เพียงแต่พรมแดนไม่ได้ผูกขาดอำนาจเหนือกิจกรรมมนุษย์เหมือนเมื่อก่อน อันที่จริงโลกาภิวัตน์ในปัจจุบันถือเป็นการจัดระบบอาณาเขตใหม่ (reterritorialization) มากกว่า เช่น การรวมเป็นกลุ่มภูมิภาค การขยายตัวของการจ้างงานนอกประเทศ เป็นต้น ด้วยเหตุนี้การสิ้นสุดระบบอาณาเขตเป็นใหญ่จึงยังไม่ใช่การเริ่มต้นของยุคโลกานิยมจริงๆ

เทศะทางสังคมในโลกปัจจุบันมีความเป็นอาณาเขตและเหนืออาณาเขตไปพร้อมๆ กัน คุณสมบัติสองประการนี้เกิดขึ้นร่วมกันเสมอในความสัมพันธ์ทางสังคมทุกวันนี้ อาทิเช่น ทุกครอบครัวในโลกต้องผจญกับสินค้าระดับโลก การเงินระดับโลก การสื่อสารระดับโลก ไม่ทางตรงก็ทางอ้อม ไม่มีครอบครัว ท้องถิ่น ชาติหรือภูมิภาคใดที่ดำรงอยู่อย่างแยกขาดจากความเป็นไปในโลก สภาพหลายมิตินี้เองทำให้ภูมิศาสตร์มีความซับซ้อนมากขึ้น ในขณะที่โลกที่เราทำความเข้าใจได้ง่ายๆ ด้วยแนวคิดเกี่ยวกับอาณาเขต-รัฐ-ชาติ กำลังจางหายไปอย่างรวดเร็ว

ความซับซ้อนนี้เองทำให้เราไม่ควรคิดว่า โลกาภิวัตน์มีความหมายเท่ากับการทำให้เหมือนกันหมด (homogenization) อันที่จริงโลกาภิวัตน์กลายเป็นเครื่องมือชั้นดีในการผลักดันความหลากหลายทางวัฒนธรรม เช่น กรณีที่ชาวพื้นเมืองใช้กลไกสหประชาชาติและสื่อมวลชนอิเล็กทรอนิกส์เผยแพร่อัตลักษณ์ของตน ยิ่งกว่านั้น พื้นที่ที่ขยายระดับโลกย่อมสามารถรองรับพหุนิยมทางวัฒนธรรมได้ ความเชื่อมโยงระดับโลกยังก่อให้เกิดรูปแบบทางวัฒนธรรมใหม่ๆ ขึ้นมามากมาย

เราต้องคำนึงด้วยว่า โลกาภิวัตน์ไม่ได้เกิดขึ้นในอัตราและขอบเขตที่เท่าเทียมกันทั่วโลก แน่นอน เครือข่ายระดับโลกมักหมายถึงประชากรในทวีปอเมริกาเหนือ ยุโรปตะวันตกและเอเชียตะวันออกมากกว่าประชากรในพื้นที่อื่น ๆ แม้กระทั่งภายในอาณาเขตเดียวกันยังมีความเหลื่อมล้ำระหว่างเมืองกับชนบท มีความเหลื่อมล้ำระหว่างชนชั้นและเพศด้วย

ความเหลื่อมล้ำนี้เองสะท้อนให้เห็นถึงลักษณะทางการเมืองของโลกาภิวัตน์ เช่นเดียวกับพื้นที่ทางสังคมทุกรูปแบบ ภายในโลกาภิวัตน์ก็มีการจัดสรรอำนาจและการต่อสู้ ดังนั้นจึงไม่มีความเป็นกลางทางการเมืองในโลกาภิวัตน์ หรือในนโยบายที่ประเทศต่างๆ นำมาใช้เพื่อรับมือกับโลกาภิวัตน์

โลกาภิวัตน์ในเชิงกรอบกระบวนทัศน์

Arif Dirlik ในบทความ “Globalization as the End and the Beginning of History” เสนอว่า โลกาภิวัตน์เป็นกรอบกระบวนทัศน์ (paradigm) หรือวาทกรรม (discourse) ที่ใช้ในการมองโลก รวมทั้งเป็นอุดมการณ์เพื่อการปั้นแต่งโลกให้สอดคล้องกับจินตภาพใหม่เกี่ยวกับโลก ซึ่งย่อมรับใช้ผลประโยชน์ของคนกลุ่มหนึ่งมากกว่าอีกกลุ่ม

เดอร์ลิคเห็นว่าโลกาภิวัตน์เกิดมาพร้อมกับระบบทุนนิยม ดังนั้นโลกาภิวัตน์ในทัศนะของเขาจึงเป็นกระบวนการที่ยาวนานมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 18 โดยที่ทุนนิยมไม่เพียงเป็นแรงขับเคลื่อนไปสู่โลกาภิวัตน์ แต่ยังเป็นเครื่องมือในการรวมโลกให้เป็นหนึ่งเดียวภายใต้การครองความเป็นใหญ่ของยุโรปและอเมริกา ความแตกต่างระหว่างโลกาภิวัตน์ในสมัยก่อนกับในปัจจุบันอยู่ที่ความแตกต่างทางการเมืองและวัฒนธรรม กระบวนการโลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจในปลายศตวรรษที่ 19 เกิดขึ้นพร้อมกับลัทธิชาตินิยมและลัทธิอาณานิคม ส่วนโลกาภิวัตน์ยุคปัจจุบันมีลักษณะแบบหลังอาณานิคม (postcolonial) และหลังรัฐชาติ (post-national)

ในเชิงวัฒนธรรม โลกาภิวัตน์ยุคก่อนคือโลกาภิวัตน์ของบรรทัดฐานแบบยุโรป-อเมริกัน ค่านิยมทางเศรษฐกิจ การเมือง สังคมและวัฒนธรรมของยุโรป-อเมริกันถือเป็นเป้าหมายสุดท้ายของประวัติศาสตร์ กรอบกระบวนทัศน์แบบนี้คือสิ่งที่เราเรียกว่า ความเป็นสมัยใหม่ (modernization) ลัทธิอาณานิคมและลัทธิชาตินิยมเป็นผลผลิตโดยตรงและโดยอ้อมของกระบวนทัศน์นี้ตามลำดับ กล่าวคือ ลัทธิอาณานิคมเป็นการนำเอาบรรทัดฐานแบบยุโรป-อเมริกันเข้าไปบังคับใช้ในอาณานิคมโดยตรง ส่วนลัทธิชาตินิยมคือการรับเอาบรรทัดฐานแบบรัฐชาติไปใช้แทนระบบการเมืองอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นระบบปกครองแบบเผ่าไปจนถึงอาณาจักร ประชากรในโลกถูกจัดลำดับใหม่ตามศักยภาพที่สามารถเปลี่ยนแปลงตัวเองให้สอดคล้องกับบรรทัดฐานของ “อารยธรรม” ยุโรป-อเมริกัน การครองความเป็นใหญ่ของยุโรป-อเมริกันนี่เองที่ทำให้พูดได้เต็มปากถึง “ความเป็นสากล” (universality) เพราะการมีบรรทัดฐานระดับโลกเพียงหนึ่งเดียวนั่นเอง

แต่เมื่อระบบทุนนิยมได้ชัยชนะทุกหนแห่งทั่วโลก การพัฒนาความทันสมัยในสังคมหลายๆ แห่งนอกศูนย์กลางยุโรป-อเมริกัน กลับนำไปสู่การปฏิเสธการครองความเป็นใหญ่ของบรรทัดฐานความสมัยใหม่แบบตะวันตก ความเปลี่ยนแปลงในสังคมนอกศูนย์กลางเหล่านี้ก่อให้เกิดแบบแผนเชิงสถาบันและอุดมการณ์ที่แตกต่างหลากหลายขึ้น ถึงแม้แบบแผนเหล่านี้มีความสมัยใหม่อย่างชัดเจน แต่มันก็ได้รับอิทธิพลอย่างลึกซึ้งจากบริบททางวัฒนธรรม จารีตประเพณีและประวัติศาสตร์ที่แตกต่างออกไป ทำให้เกิดระบบทุนนิยมที่หลากหลายรูปแบบและวัฒนธรรมแบบทุนนิยมที่หลากหลายเช่นกัน

ชัยชนะของระบบทุนนิยม แทนที่จะนำไปสู่โลกที่มีใบเดียว กลับก่อให้เกิดโลกที่แตกแยกเป็นส่วนๆ (fragmentation) ความเฟื่องฟูของทุนนิยมในเอเชียและเอเชียตะวันออกทำให้เกิดสภาพของศูนย์กลางที่ไม่ได้มีเพียงหนึ่งเดียว แต่มีหลายๆ แห่งพร้อมกัน หรือที่เรียกว่า “decentered center” โลกาภิวัตน์จึงเป็นกรอบกระบวนทัศน์ในการมองโลกที่มาแทนที่ความเป็นสมัยใหม่ หรือกล่าวได้ว่า โลกาภิวัตน์คือกรอบกระบวนทัศน์แบบหลังสมัยใหม่ (postmodern) นั่นเอง

อิทธิพลของแนวคิดโลกาภิวัตน์ต่อขบวนการสังคมใหม่

ความย้อนแย้งของแนวคิดโลกาภิวัตน์จากตัวอย่างข้างต้นที่ยกมา มีผลสะท้อนชัดเจนต่อลักษณะของขบวนการสังคมใหม่ ดังพอยกตัวอย่างได้ดังนี้คือ

ประการแรก ขบวนการสังคมใหม่สร้างเครือข่ายขึ้นได้ด้วยอินเทอร์เน็ตเป็นหลัก พื้นที่ที่เป็นเวทีหลักของขบวนการจึงอยู่เหนืออาณาเขต หรือกล่าวอีกอย่างหนึ่งคือ อยู่บนไซเบอร์สเปซ

ประการที่สอง ปฏิบัติการของขบวนการสังคมใหม่มักเกิดขึ้นทั่วโลกในเวลาเดียวกันและดำเนินการได้ทั่วโลกในพริบตา อาทิเช่น ปฏิบัติการต่อต้านสงครามอิรักที่กำหนดวันปฏิบัติการพร้อมกันทั่วโลกทั้งในสหรัฐอเมริกา ยุโรป เอเชีย หรือการลงนามในหนังสือคัดค้านหรือประท้วงก็สามารถกระทำได้ทั่วโลกโดยไม่จำกัดเฉพาะคนในท้องถิ่นที่เผชิญปัญหานั้นๆ

ประการที่สาม ความซ้อนทับของปัญหาระดับโลกและระดับท้องถิ่น ลักษณะสำคัญของขบวนการสังคมใหม่คือ สามารถอธิบายและเชื่อมโยงปัญหาระดับท้องถิ่นและระดับโลกเข้าด้วยกันได้ ดังคำขวัญว่า “คิดระดับโลก ปฏิบัติระดับท้องถิ่น” (think global, act local)

ประการที่สี่ ขบวนการสังคมใหม่เน้นความหลากหลาย การไม่รวมศูนย์ ไม่แสวงหาบรรทัดฐานสากลที่แนวคิดใดแนวคิดหนึ่งครองความเป็นใหญ่แบบขบวนการสังคมในอดีต

ประการที่ห้า อิทธิพลทางความคิดของขบวนการสังคมใหม่มักมาจากการปะทะสังสรรค์ระหว่างจารีตแบบท้องถิ่นหรือชนพื้นเมืองกับแนวคิดแบบสากลนิยมในยุคก่อน ก่อเกิดเป็นแนวคิดที่บางคนเรียกว่า ขบวนการแบบโพสต์โมเดิร์น เช่น ขบวนการซาปาติสตาในเม็กซิโก ขบวนการ Otpor ในอดีตยูโกสลาเวีย เป็นต้น

ประการสุดท้ายและสำคัญที่สุดคือ ขบวนการสังคมใหม่ต่อต้านโลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจที่ถูกครอบงำด้วยบรรษัทข้ามชาติ ขบวนการต่างๆ ในขบวนการสังคมใหม่จะมีจุดยืนในเรื่องอื่นๆ แตกต่างกันอย่างไรก็ได้ แต่มีจุดร่วมกันในการต่อต้านโลกาภิวัตน์ของทุนนิยมหรือลัทธิเสรีนิยมใหม่นั่นเอง

ข้อมูลประกอบการเขียน

Dirlik, Arif. “Globalization as the End and the Beginning of History: The Contradictory Implications of a New Paradigm.” http://www.humanities.mcmaster.ca/~global/workpapers/dirlik.pdf.

http://en.wikipedia.org/wiki/Globalization

http://www.sociology.emory.edu/globalization/debates.html#meaning

Scholte, Jan Aart. “The Sources of Neoliberal Globalization.” http://globalpolicy.igc.org/globaliz/define/2005/10scholte.pdf.

Stanford Encyclopedia of Philosophy http://plato.stanford.edu/

Wallerstein, Immanuel. “Globalization or The Age of Transition?: A Long-Term View of the Trajectory of the World-System.” http://fbc.binghamton.edu/index.htm; 1999.

Arif Dirlik (ค.ศ. 1940- ) ชาวตุรกี นักประวัติศาสตร์ที่มีชื่อเสียงด้านความเชี่ยวชาญในประวัติศาสตร์จีน เป็นอาจารย์สอนประวัติศาสตร์ในมหาวิทยาลัย Duke ระหว่าง ค.ศ. 1971-2001 จากนั้นย้ายไปสอนที่มหาวิทยาลัยออรีกอนจนเกษียณใน ค.ศ. 2006 ปัจจุบันเป็นอาจารย์สอนจีนศึกษาที่มหาวิทยาลัยฮ่องกง เขามีความสนใจในลัทธิมาร์กซ์ ลัทธิเหมา และลัทธิอนาธิปไตยในช่วงการปฏิวัติของจีน รวมทั้งระบบโลกยุคหลังอาณานิคม

Jan Aart Scholte (ค.ศ.1959- ) เป็นศาสตราจารย์ด้านการเมืองและการศึกษาระหว่างประเทศ ปัจจุบันเป็นผู้อำนวยการ Centre for the Study of Globalisation and Regionalisation ของมหาวิทยาลัย Warwick ประเทศอังกฤษ

Immanuel Maurice Wallerstein (ค.ศ. 1930- ) ชาวอเมริกัน นักสังคมวิทยา นักสังคมศาสตร์ประวัติศาสตร์ และนักวิเคราะห์ระบบโลกที่มีชื่อเสียงอย่างยิ่ง เขาสอนที่มหาวิทยาลัย McGill University จนถึง ค.ศ. 1976 ย้ายมาสอนที่มหาวิทยาลัยบิงแฮมตันจนเกษียณใน ค.ศ. 1999 และเป็นประธานของ Fernand Braudel Center ซึ่งเน้นการศึกษาด้านเศรษฐกิจ ประวัติศาสตร์ และอารยธรรม จนถึง ค.ศ. 2005 วอลเลอร์สไตน์ได้รับเชิญไปสอนตามมหาวิทยาลัยต่างๆ ทั่วโลกและได้รับรางวัลเกียรติคุณในฐานะนักวิชาการหลายรางวัล

ตารางบางกอกฟิล์มออกแล้ว

2008-09-16T11:13:00.000-07:00

หมายเหตุ : สำหรับการสอบ Final อย่าลืมว่าทำแค่ 4 ข้อแรกเท่านั้น!

ตารางบางกอกฟิล์มออกแล้ว (ฉายช่วง 23-30 เดือนนี้)
ใครจัดเวลาจากการสอบไฟนอลได้ ก็แนะนำให้ไปดู เพราะมีซับไทยเยอะ

ตาราง
http://www.bangkokfilm.org/index.php?option=com_docman&task=doc_view&gid=6&tmpl=component&format=raw&Itemid=31&lang=en

เรื่องย่อหนังแต่ละเรื่อง (คลิกชื่อเรื่อง)
http://www.bangkokfilm.org/index.php?option=com_content&view=category&id=11&Itemid=84&lang=en

ถ้าใครอยากเจอพี่ ก็ไปตามเรื่องพวกนี้

Tuesday 23
12.00 - Vicky Christina Barcelona
14.15 – My Winnipeg
16.45 - Parking
18.15 – Otto
(3 เรื่องหลังอาจไม่ได้ดู เพราะมีนัดสัมภาษณ์ผกก.)

Thursday
19.00 – My Winnipeg

Friday 26
16.45 - Citizen Juling

Sat 27
12.30 – Birdsong

Sun 28
13.00 – 12 Lotus
16.00 – Summer Hours
18.30 – Lorna Silence
20.30 – Let The Right One In - แนะนำอย่างยิ่ง

Tue 30
17.00 - 24City
20.00 - Nanayo

ถ้าใครไม่อยากเจอก็เลือกเรื่องอื่นซะ!

ปิดเทอมนี้ หาหนังอะไรมาดูดี (วะ) part 1

2008-09-15T09:12:00.000-07:00

หมายเหตุ : สำหรับการสอบ Final อย่าลืมว่าทำแค่ 4 ข้อแรกเท่านั้น!

มีน้องคนนึง msn มาถามพี่ว่า หนูเรียน film study แต่หนูไม่ค่อยได้ดูหนังเลย กลัวตามเพื่อนๆ ไม่ทัน หนูจะทำยังไงดี?

ก็ดูหนังไง คำตอบง่ายๆ
แล้วก็ที่ดีก็คือ ดูหนังที่ตัวเอง ‘น่าจะ’ ชอบ

1. เป็นคนชอบดูหนังแบบ แหวกความเป็นมนุษย์ เสียดสีปอกเปลือกมนุษย์สุดๆ แสดงให้เห็นความชั่วร้าย สันดานดิบ หนูจะดูอะไรดี
หนังที่น่าจะไปหามาดู

Michael Haneke – เริ่มจาก Funny Games, The Piano Teacher, Hidden, Benny’s Video, Time of the Wolf, Code Unknown (เรื่องนี้เป็นขั้นสุงสุด)

Asia Argento - The Heart Is Deceitful Above All Things

Greg Araki – Mysterious Skin

Dominik Moll – Lemming

Francois Ozon – Swimming Pool, Under The Sand, Time to Leave, Water Drops On Burning Rocks หนังคนนี้ดูง่ายมาก

Claire Denis – ดูง่ายสุดคือ Trouble Every Day แต่โป๊และน่ากลัวมาก

Bruno Dumont – ดูเรื่อง Twentynine Palms, Flanders โป๊และรุนแรง

จะขยับขั้นสูง ต้องลองดู Pier Paolo Passolini – Salos

Reiner Werner Fassbinder – Ali : Fear Eats the Soul, The Bitter Tears of Petra Von Kant

Patrice Chereau – Intimacy – เพิ่งออกดีวีดีเมืองไทย

พอแค่นี้ก่อน

2. เป็นคนชอบหนังเท่ห์ๆ แมนๆ แต่มีเหวอๆ ได้บ้างก็ดี อยากเปิดโลก ดูอะไรดี

David Lynch – Lost Highway, Mullholland Drive, Blue Velvet

ชอบ Dark Knight แล้วดูหนังก่อนหน้าของ คริสโตเฟอร์ โนแลน ทั้งหมดรึยัง? Following, Memento, The Prestige, Insomnia

ดูหนังคู่แข่ง Nolan อย่าง Darren Aronofsky ครบรึยัง ปีนี้เขากำลังจะมานะ รีบตามดู Pi, Requiem for a Dream, The Fountain

ดูหนังไฟลต์บังคับของเด็กยุคนี้ครบรึยัง ไม่ว่าจะ 21 Grams, Babel, Amorres Perros, City of God, Constant Gardener, Being John Malcovich, Adaptation, The Royal Tenenbaums, The Darjeeling Limited, The Life Aquatic with Steve Zissou, Eternal Sunshine of Spotless Mind, Magnolia, Boogie Nights, PUNCH DRUNK LOVE!

ดู Dark City รึยัง มีแผ่นลดราคาขายมากมายทั่วไทย

ทำไมพี่น้องโคเอนถึงดัง? ต้องดู Barton Fink, Fargo, Miller’s Crossing, The Big Lebowski

ทำไม จูลี่แอนน์ มัวร์ ถึงดัง ต้องดู SAFE, Far From Heaven

หนูอยากดูหนังเอเชียแบบหว่องกาไว ไฉ้หมิงเลี่ยง แต่ไม่เอาหว่องกาไว กับไฉ้หมิงเลี่ยง! อ้าว งั้นก็ต้องดู Stanley Kwan สิ เริ่มด้วยหนังง่ายๆ แบบ Lan Yu ดูแล้วไม่ค่อยชอบก็เปลี่ยนไปดู The Missing ของ หลี่กังเซิง

ชอบดูหนังฮ่องกงดีๆ ต้องตู้ฉีฟง - Mad Detective, Exiled, Election

ดูหนังเหมือนเล่นเกมต้อง Run Lola Run แต่อยากขยับขึ้นไปอีกนิดก็ The Princess and the Warrior

พอก่อน
: )

Bangkok Film Festival & World Film Festival of BKK

2008-09-14T15:19:00.000-07:00

หมายเหตุ : สำหรับการสอบ Final อย่าลืมว่าทำแค่ 4 ข้อแรกเท่านั้น!

ส่วนระหว่างสอบ หรือหลังสอบ แนะนำให้ไปดูหนังใน 2 เทศกาลนี้

เทศกาลแรก Bangkok International Film Festival
ข้อดี - หนังส่วนใหญ่มีซับไทย
ข้อเสีย - จัดตรง/ใกล้กับช่วงสอบ
ฉายที่ SF World
23-30 กันยา
เข้าไปดูรายละเอียดได้ที่ http://www.bangkokfilm.org/

เทศกาลที่สอง World Film Festival of BKK
ข้อดี - จัดไม่ตรงกับช่วงสอบ
ข้อเสีย - ไม่มีซับนะ
ฉายที่ Paragon
24ตุลา - 2 พฤศจิ
เข้าไปดูรายละเอียดที่ http://www.worldfilmbkk.com/

ใครไปดูก็เจอกัน : )

คะแนนมิดเทอม เต็ม 30 คะแนน

สุกฤษฏ์ 24
กมลฉันท์ 15
วสวี 19
ประภาศิริ 23
ศจีวรรณ 16
สุรวุฒิ 23
ฐานพล 22
อัมเรศ อยู่เซคอื่น
ชาลิสา อยู่เซคอื่น
วรัญญา อยู่เซคอื่น
เผด็จ 21
จักรพันธ์ 2 *ยังไม่ส่งรายงาน
สุทธิรัก 23.5
จักรชัย 23.5
ไพศาล 20.5
ธันธวัช 20 *ยังไม่ส่งรายงาน
จิตติกร 24.5
พรสฤษฎ์ 23
ภัทรวดี 21.5
จีราพงษ์ 16
จิระวัชร์ 28
กันเขต 21.5
ศุภชัย 18 *ยังไม่ส่งรายงาน
ธีระยุทธ์ 14
ช่อทิพย์ 25.5
เอกรัฐ 18
อิศรินทร์ 26.5
วนัสสิตา 20
สิทธัตชัย 23.5
จันทร์เพ็ญ 24
ธนพัฒน์ 26.5
สุชาดา 25
วทัญญู ขาดสอบ
จตุรงค์ 18
วรรณวิสา 26
เกวลี 23
ภาณุพงศ์ 17
กรณันต์ 18
อาทิตยพันธ์ 21
เพชรวลัย 27
วศิน 16.5
ภัคพธู 23.5
อุรชา 21
กิตติภัทท์ 20.5
ธนารัตน์ 16.5 *ยังไม่ส่งรายงาน
ศีลภัทร 28
ปิยะสวัสดิ์ 24.5
ภาวิไล 27

ได้คะแนนน้อย ถ้าทำรายงานดีก็ดี
ได้คะแนนเยอะ ถ้าทำรายงานไม่เวิร์ค ก็อาจไม่เวิร์ค

โทษทีวันนี้ไม่ได้ไปสอน

สำหรับเด็ก film study เจอกันเทอมหน้าวิชา
ภย.450 แนวคิดร่วมสมัยในภาพยนตร์และทฤษฎีภาพยนตร์
Contemporary Themes in Film : Theory and Practice
เรียนเกี่ยวกับ ความรุนแรง เซ็กซ์ในหนัง หนังเกย์ ทฤษฎีหนังอื่นๆ และหนังร่วมสมัยที่อยู่ในเทรนด์

เด็กฟิล์มปิดเทอม ฟิตดูหนังเยอะๆ เลยเพื่อเป็นทุน/วัตถุดิบในการเรียนนะ
ตรวจข้อสอบ-รายงานทีนึง เห็นชัดมากกว่าใครมีทุน ใครไม่มีทุน
คนมีทุนหมายถึงสามารถลิงค์ไปกับเรื่องอื่นๆ ที่ตัวเองสนใจได้
คนไม่มีทุนไมได้แปลว่าไม่ดี แต่เป็นเด็กดีเกินไป คือ สอนอะไร ก็ตอบเท่านั้น ไม่สามารถลิงค์ไปกับเรื่องอื่นๆ นอกห้องเรียนได้

อีกอย่างก็คือ การค้นหา/ดูหนังเยอะๆ มันก็ทั้งเปิดโลกแล้วก็เปิดตัวเองด้วย ค่อยๆ ค้นหาว่าตัวเองชอบอะไรกันแน่ ถนัดอะไรกันแน่ แล้วก็ขยายความชอบ ความถนัด ไปในทิศทางนั้นๆ

สำหรับเด็กโท film ก็คงเจอกันแค่นี้ ดีใจที่ได้สอนหนังสือน้องๆ ทุกคน

เดินทางกันต่อไปนะน้อง
: )

ปล. หัดภาษาอังกฤษกันด้วย เทอมหน้าจะใช้หนังซับอังกฤษมากขึ้น